info@teknoedu.com
PowerShell

PowerShell ile Ağ Ayarları: IP Adresi, Ağ Geçidi, DNS İstemcisi ve Ağ Bağdaştırıcıları

ipconfig ve ncpa.cpl yerine NetTCPIP, NetAdapter ve DnsClient modülleriyle statik IP atamayı, DHCP'ye dönmeyi, DNS sunucusu değiştirmeyi ve ad çözümleme sorunlarını gidermeyi adım adım anlattık.

PowerShell ile Ağ Ayarları: IP Adresi, Ağ Geçidi, DNS İstemcisi ve Ağ Bağdaştırıcıları

Bir sunucuya statik IP vermek, DNS sunucularını değiştirmek ya da bir istemcinin neden yanlış adrese gittiğini anlamak sistem yöneticisinin günlük işleridir. Bu işler için yıllarca ipconfig, netsh ve ağ bağlantıları penceresini kullandık. Bugün ise Windows, aynı işleri nesne döndüren PowerShell modülleriyle yapmamıza izin veriyor: NetAdapter, NetTCPIP ve DnsClient.

Bu yazıda bu üç modülün en kullanışlı cmdlet’lerini, gerçek senaryolar üzerinden anlatıyorum.

Bağdaştırıcıları tanımak: Get-NetAdapter

Her şey doğru bağdaştırıcıyı bulmakla başlar:

Get-NetAdapter | Select-Object Name, InterfaceDescription, Status, LinkSpeed, MacAddress, ifIndex

Name (ör. “Ethernet”) ve ifIndex (sayısal dizin) diğer cmdlet’lerde bağdaştırıcıyı belirtmek için kullanılır. Anlamlı isimler vermek betikleri okunur kılar:

Rename-NetAdapter -Name 'Ethernet 2' -NewName 'Yonetim'

Bağdaştırıcıyı kapatıp açmak, sürücü kaynaklı takılmalarda hızlı bir ilk adımdır:

Restart-NetAdapter -Name 'Yonetim' -Confirm:$false

Uzak oturumdayken bağlı olduğunuz bağdaştırıcıyı devre dışı bırakmayın; bağlantınızı kaybedersiniz.

Mevcut yapılandırmayı görmek

ipconfig /all çıktısının nesne karşılığı Get-NetIPConfiguration‘dır:

Get-NetIPConfiguration -Detailed
Get-NetIPConfiguration -InterfaceAlias 'Ethernet' |
    Select-Object InterfaceAlias, IPv4Address, IPv4DefaultGateway, DNSServer

Yalnızca IPv4 adreslerini ve kaynağını (elle mi, DHCP mi) görmek için:

Get-NetIPAddress -AddressFamily IPv4 |
    Select-Object InterfaceAlias, IPAddress, PrefixLength, PrefixOrigin, AddressState

PrefixOrigin değeri Manual ise statik, Dhcp ise DHCP’den alınmış adres demektir.

Statik IP atamak

New-NetIPAddress hem IP adresini hem de varsayılan ağ geçidini tek komutta ayarlayabilir:

New-NetIPAddress -InterfaceAlias 'Ethernet' -IPAddress 192.168.10.20 -PrefixLength 24 -DefaultGateway 192.168.10.1
Set-DnsClientServerAddress -InterfaceAlias 'Ethernet' -ServerAddresses 192.168.10.5, 192.168.10.6

Bağdaştırıcıda DHCP’den alınmış bir adres varsa önce DHCP’yi kapatmak ve eski adresi kaldırmak gerekir:

$ag = 'Ethernet'
Set-NetIPInterface -InterfaceAlias $ag -Dhcp Disabled
Get-NetIPAddress -InterfaceAlias $ag -AddressFamily IPv4 -ErrorAction SilentlyContinue |
    Remove-NetIPAddress -Confirm:$false
Get-NetRoute -InterfaceAlias $ag -DestinationPrefix '0.0.0.0/0' -ErrorAction SilentlyContinue |
    Remove-NetRoute -Confirm:$false
New-NetIPAddress -InterfaceAlias $ag -IPAddress 192.168.10.20 -PrefixLength 24 -DefaultGateway 192.168.10.1

Eski varsayılan rotayı silmeden yeni ağ geçidi eklemeye çalışırsanız “Instance DefaultGateway already exists” benzeri bir hata alırsınız; yukarıdaki sıra bu yüzden önemlidir.

Statikten DHCP’ye dönmek

$ag = 'Ethernet'
Get-NetRoute -InterfaceAlias $ag -DestinationPrefix '0.0.0.0/0' -ErrorAction SilentlyContinue |
    Remove-NetRoute -Confirm:$false
Set-NetIPInterface -InterfaceAlias $ag -Dhcp Enabled
Set-DnsClientServerAddress -InterfaceAlias $ag -ResetServerAddresses

-ResetServerAddresses, elle girilmiş DNS sunucularını temizler ve DHCP’den gelenlerin kullanılmasını sağlar.

Rotalar ve arayüz önceliği

Birden fazla ağa bağlı sunucularda trafiğin hangi bağdaştırıcıdan çıkacağı rota tablosu ve arayüz metriğiyle belirlenir:

Get-NetRoute -AddressFamily IPv4 | Sort-Object RouteMetric |
    Select-Object DestinationPrefix, NextHop, InterfaceAlias, RouteMetric

# Belirli bir ağa kalıcı rota ekle
New-NetRoute -DestinationPrefix '10.50.0.0/16' -InterfaceAlias 'Yonetim' -NextHop 192.168.20.1

# Bağdaştırıcı önceliği (düşük metrik = yüksek öncelik)
Set-NetIPInterface -InterfaceAlias 'Ethernet' -InterfaceMetric 10

DNS istemcisi ayarları

DNS sunucularını sorgulamak ve değiştirmek:

Get-DnsClientServerAddress -AddressFamily IPv4 |
    Where-Object ServerAddresses | Select-Object InterfaceAlias, ServerAddresses

Bağlantıya özgü DNS soneki ve dinamik kayıt ayarları Set-DnsClient ile değiştirilir:

Set-DnsClient -InterfaceAlias 'Ethernet' -ConnectionSpecificSuffix 'ornek.local' -RegisterThisConnectionsAddress $true
Register-DnsClient   # ipconfig /registerdns karşılığı

Önbellekle ilgili iki komut sorun gidermede sık kullanılır:

Get-DnsClientCache | Where-Object Entry -like '*ornek*'
Clear-DnsClientCache   # ipconfig /flushdns karşılığı

Ad çözümleme testi: Resolve-DnsName

nslookup‘ın modern karşılığı Resolve-DnsName‘dir ve sonuçları nesne olarak döndürür:

Resolve-DnsName -Name dc01.ornek.local
Resolve-DnsName -Name ornek.com -Type MX
Resolve-DnsName -Name ornek.com -Type TXT -Server 1.1.1.1
Resolve-DnsName -Name _ldap._tcp.dc._msdcs.ornek.local -Type SRV

Son satır, etki alanı denetleyicilerini bulmak için istemcinin kullandığı SRV kaydını sorgular; etki alanına katılma sorunlarında ilk bakılacak yerdir.

İşe yarayan iki anahtar:

Parametre Ne yapar?
-DnsOnly LLMNR ve NetBIOS’u kullanmadan yalnızca DNS’e sorar
-NoHostsFile hosts dosyasını yok sayar
-CacheOnly Yalnızca yerel önbelleğe bakar
-Server Belirli bir DNS sunucusuna sorar

“Bu istemci neden eski IP’ye gidiyor?” sorusunun cevabı çoğunlukla hosts dosyası ya da önbellektir. Önce -CacheOnly, sonra -NoHostsFile -DnsOnly ile karşılaştırmak sorunu hızla daraltır.

Ağ profili: Genel mi, Özel mi?

Windows Güvenlik Duvarı kuralları profile göre uygulanır. Etki alanına katılmamış bir sunucu ağı “Public” olarak algılarsa uzaktan yönetim kuralları çalışmayabilir:

Get-NetConnectionProfile
Set-NetConnectionProfile -InterfaceAlias 'Ethernet' -NetworkCategory Private

Etki alanına katılmış makinelerde DomainAuthenticated kategorisi otomatik belirlenir ve elle ayarlanamaz.

Uzaktan çalıştırma

Bu modüller de CIM tabanlıdır ve -CimSession kabul eder:

$s = New-CimSession -ComputerName SRV01
Get-DnsClientServerAddress -CimSession $s -AddressFamily IPv4
Set-DnsClientServerAddress -CimSession $s -InterfaceAlias 'Ethernet' -ServerAddresses 192.168.10.5, 192.168.10.6
Remove-CimSession $s

Pratik senaryo: Yeni sunucunun ilk ağ yapılandırması

Yeni kurulan her sunucuda aynı adımları tekrarlıyorsanız bunları parametreli bir betikte toplamak hem hız hem tutarlılık kazandırır. Aşağıdaki örnek bağdaştırıcıyı yeniden adlandırır, statik IP ve DNS atar, DNS sonekini ayarlar ve sonucu doğrular:

param(
    [string]$Ad        = 'LAN',
    [string]$IP        = '192.168.10.30',
    [int]   $Onek      = 24,
    [string]$AgGecidi  = '192.168.10.1',
    [string[]]$DNS     = @('192.168.10.5','192.168.10.6'),
    [string]$Sonek     = 'ornek.local'
)

# Bağlı tek fiziksel bağdaştırıcıyı bul
$nic = Get-NetAdapter -Physical | Where-Object Status -eq 'Up' | Select-Object -First 1
Rename-NetAdapter -Name $nic.Name -NewName $Ad

Set-NetIPInterface -InterfaceAlias $Ad -Dhcp Disabled
Get-NetIPAddress -InterfaceAlias $Ad -AddressFamily IPv4 -ErrorAction SilentlyContinue |
    Remove-NetIPAddress -Confirm:$false
New-NetIPAddress -InterfaceAlias $Ad -IPAddress $IP -PrefixLength $Onek -DefaultGateway $AgGecidi | Out-Null
Set-DnsClientServerAddress -InterfaceAlias $Ad -ServerAddresses $DNS
Set-DnsClient -InterfaceAlias $Ad -ConnectionSpecificSuffix $Sonek

# Doğrulama
Get-NetIPConfiguration -InterfaceAlias $Ad
Resolve-DnsName -Name "_ldap._tcp.dc._msdcs.$Sonek" -Type SRV -DnsOnly | Select-Object -First 2

Bu betiği konsoldan ya da Hyper-V için PowerShell Direct üzerinden çalıştırmak, ağ ayarları değişirken bağlantı kopması riskini ortadan kaldırır.

IPv6 hakkında kısa not

IPv6’yı “kullanmıyoruz” diye bağdaştırıcıdan kapatmak sık görülen bir alışkanlıktır; ancak Microsoft, IPv6’nın devre dışı bırakılmasını önermez ve bazı Windows bileşenleri onu tercih edilen protokol olarak varsayar. IPv4’ü öncelikli yapmak istiyorsanız protokolü kapatmak yerine önek ilkelerini ayarlamak daha güvenli bir yoldur. Mevcut durumu görmek için:

Get-NetAdapterBinding -ComponentID ms_tcpip6 | Select-Object Name, Enabled
Get-NetIPAddress -AddressFamily IPv6 | Select-Object InterfaceAlias, IPAddress, PrefixOrigin

Sık yapılan hatalar

  • Uzaktan IP değiştirmek: Bağlı olduğunuz adresi değiştirirseniz oturum kopar ve komutun geri kalanı çalışmayabilir. Bu işleri konsol erişimi olan bir yoldan ya da tek bir betikle bütün olarak yapın.
  • Arayüz adı yanlışlığı: Türkçe ya da çok bağdaştırıcılı sistemlerde ad farklı olabilir; ifIndex kullanmak daha güvenlidir.
  • Yalnızca bir DNS sunucusu: Etki alanı istemcilerinde her zaman en az iki iç DNS sunucusu tanımlayın ve dış DNS’i (ör. genel çözücüleri) istemciye doğrudan yazmayın.

Sonuç

NetAdapter, NetTCPIP ve DnsClient modülleri; IP, rota ve DNS ayarlarını hem okumayı hem de değiştirmeyi tutarlı hâle getirir. Resolve-DnsName ile -CacheOnly, -NoHostsFile ve -Server parametrelerini kullanmayı alışkanlık hâline getirdiğinizde, ad çözümleme sorunlarının büyük kısmını birkaç dakikada teşhis edebilirsiniz.