HTML Temelleri: Semantik Etiketlerle İlk Web Sayfanızı Doğru Kurmak
Web'in iskeleti HTML'i sıfırdan öğrenin: belge yapısı, temel etiketler, semantik bölümler, formlar ve sık yapılan hatalarla birlikte erişilebilir ve düzgün bir ilk sayfa oluşturun.

Tarayıcıda açtığınız her web sayfasının arkasında HTML (HyperText Markup Language) vardır. HTML bir programlama dili değil, bir işaretleme dilidir: içeriğin ne olduğunu (başlık, paragraf, liste, bağlantı, form) tarayıcıya anlatır. Görünüm CSS’in, davranış JavaScript’in işidir. Bu yazıda HTML’in temellerini, semantik etiketlerin neden önemli olduğunu ve düzgün bir ilk sayfanın nasıl kurulacağını adım adım ele alıyoruz.
Bir HTML belgesinin iskeleti
Her HTML belgesi benzer bir iskeletle başlar:
<!DOCTYPE html>
<html lang="tr">
<head>
<meta charset="UTF-8">
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1">
<title>İlk Sayfam</title>
<meta name="description" content="HTML öğrenirken hazırladığım ilk sayfa.">
</head>
<body>
<h1>Merhaba Dünya</h1>
<p>Bu benim ilk web sayfam.</p>
</body>
</html>
Satır satır açıklayalım:
<!DOCTYPE html>: Tarayıcıya modern HTML (HTML5) kullandığınızı söyler.<html lang="tr">: Sayfanın dilini belirtir. Ekran okuyucuların doğru telaffuzu ve arama motorları için önemlidir.<meta charset="UTF-8">: Türkçe karakterlerin (ğ, ş, ı) doğru görünmesini sağlar.<meta name="viewport">: Sayfanın mobil cihazlarda doğru ölçeklenmesini sağlar.<title>: Tarayıcı sekmesinde ve arama sonuçlarında görünen başlık.<body>: Kullanıcının gördüğü tüm içerik buraya yazılır.
Etiket, öğe ve öznitelik kavramları
<a href="https://teknoedu.com/" target="_blank" rel="noopener">Teknoedu</a>
<a>açılış etiketi,</a>kapanış etiketidir. İkisi ve aradaki içerik birlikte bir öğe (element) oluşturur.href,target,relbirer özniteliktir (attribute) ve öğe hakkında ek bilgi verir.- Bazı öğelerin kapanış etiketi yoktur:
<img>,<br>,<input>,<meta>gibi.
En sık kullanılan temel etiketler
| Etiket | Görevi |
|---|---|
<h1> … <h6> |
Başlıklar (hiyerarşik) |
<p> |
Paragraf |
<a> |
Bağlantı |
<img> |
Görsel |
<ul>, <ol>, <li> |
Sırasız/sıralı liste ve maddeleri |
<strong>, <em> |
Güçlü vurgu, vurgu |
<table>, <tr>, <th>, <td> |
Tablo |
<div>, <span> |
Anlamsız (genel amaçlı) kapsayıcılar |
<form>, <input>, <label>, <button> |
Form öğeleri |
Görsellerde alt özniteliği zorunlu kabul edilmelidir:
<img src="sinif.jpg" alt="Öğrenciler akıllı tahta başında grup çalışması yapıyor" width="800" height="450">
alt metni görsel yüklenemediğinde ve ekran okuyucu kullanan ziyaretçiler için içeriği anlatır. width ve height vermek ise sayfa yüklenirken içeriğin zıplamasını (layout shift) azaltır.
Semantik HTML nedir, neden önemlidir?
Eskiden sayfalar baştan sona <div> ile kurulurdu: <div class="header">, <div class="menu"> gibi. HTML5 ile birlikte anlam taşıyan bölüm etiketleri geldi:
| Semantik etiket | Anlamı |
|---|---|
<header> |
Sayfanın veya bir bölümün üst kısmı |
<nav> |
Ana gezinme bağlantıları |
<main> |
Sayfanın ana içeriği (sayfada bir tane) |
<article> |
Kendi başına anlamlı içerik (blog yazısı, haber) |
<section> |
Başlığı olan tematik bölüm |
<aside> |
Yan içerik (ilgili bağlantılar, kenar çubuğu) |
<footer> |
Alt bilgi |
Semantik etiketlerin faydaları:
- Erişilebilirlik: Ekran okuyucu kullanıcıları doğrudan “ana içeriğe” veya “gezinmeye” atlayabilir.
- Arama motorları: İçeriğin yapısını daha iyi anlar.
- Bakım kolaylığı: Kodu okuyan geliştirici hangi bölümün ne olduğunu hemen görür.
Semantik bir blog sayfası örneği
<body>
<header>
<a href="/">Okul Bloğu</a>
<nav aria-label="Ana menü">
<ul>
<li><a href="/">Ana sayfa</a></li>
<li><a href="/duyurular">Duyurular</a></li>
<li><a href="/iletisim">İletişim</a></li>
</ul>
</nav>
</header>
<main>
<article>
<h1>Bilim Fuarı Sonuçları</h1>
<p><time datetime="2026-11-18">18 Kasım 2026</time></p>
<p>Bu yıl fuarımıza 24 proje katıldı...</p>
<section>
<h2>Ödül alan projeler</h2>
<ol>
<li>Akıllı Sera</li>
<li>Güneş Takipli Panel</li>
</ol>
</section>
</article>
<aside>
<h2>Son duyurular</h2>
<ul>
<li><a href="/duyurular/veli-toplantisi">Veli toplantısı</a></li>
</ul>
</aside>
</main>
<footer>
<p>© 2026 Okul Bloğu</p>
</footer>
</body>
Başlık hiyerarşisi
Başlıklar görsel büyüklük için değil, belge yapısı için kullanılır. Kurallar:
- Sayfada genellikle tek bir
<h1>olur. - Seviye atlamayın:
<h2>‘den sonra doğrudan<h4>kullanmayın. - Bir metni büyük göstermek istiyorsanız başlık etiketi değil CSS kullanın.
Formlar ve etiketler
Formlar, kullanıcıdan veri almanın yoludur. Her alanın bir <label> ile ilişkilendirilmesi hem erişilebilirlik hem kullanılabilirlik için şarttır:
<form action="/kayit" method="post">
<label for="adsoyad">Ad Soyad</label>
<input id="adsoyad" name="adsoyad" type="text" required>
<label for="eposta">E-posta</label>
<input id="eposta" name="eposta" type="email" required>
<label for="sinif">Sınıf</label>
<select id="sinif" name="sinif">
<option value="9">9. sınıf</option>
<option value="10">10. sınıf</option>
</select>
<button type="submit">Kaydol</button>
</form>
type="email" gibi doğru giriş tipleri, mobilde uygun klavyeyi açar ve tarayıcının temel doğrulama yapmasını sağlar. required boş gönderimi engeller. Ancak tarayıcı doğrulaması yalnızca kolaylık içindir; sunucu tarafında doğrulama her zaman yapılmalıdır.
Özel karakterler ve yorum satırları
HTML’de bazı karakterlerin özel anlamı vardır. Örneğin < işareti bir etiketin başladığını gösterir. Bu karakterleri metin olarak göstermek için karakter varlıkları (entity) kullanılır:
| Yazmak istediğiniz | HTML karşılığı |
|---|---|
< |
< |
> |
> |
& |
& |
" |
" |
| Bölünmez boşluk | |
| © | © |
Kodunuza açıklama eklemek için yorum satırı kullanabilirsiniz. Yorumlar tarayıcıda görünmez ama sayfa kaynağında herkes tarafından okunabilir; bu yüzden içine parola veya gizli bilgi yazmayın:
<!-- Bu bölüm bir sonraki dönem güncellenecek -->
Tarayıcı geliştirici araçlarıyla HTML’i incelemek
HTML öğrenmenin en keyifli yollarından biri, beğendiğiniz sitelerin yapısını incelemektir. Tarayıcıda bir öğeye sağ tıklayıp İncele (Inspect) seçeneğini kullandığınızda geliştirici araçları açılır ve o öğenin HTML kodunu, hangi öğelerin içinde yer aldığını ve uygulanan stilleri görürsünüz. Bu panelde yapacağınız değişiklikler yalnızca sizin ekranınızda ve geçicidir; sayfayı yenilediğinizde kaybolur. Bu sayede gönül rahatlığıyla deneme yapabilirsiniz. Örneğin bir başlığın metnini değiştirip sonucu anında görebilir veya bir sitenin <header>, <nav> ve <main> gibi semantik etiketleri kullanıp kullanmadığını kontrol edebilirsiniz. Geliştirici araçlarındaki Erişilebilirlik bölümü de bir öğenin ekran okuyucuya nasıl sunulduğunu gösterir.
Sık yapılan hatalar
- Her şeyi
<div>ile yapmak: Tıklanabilir bir öğe için<div onclick>yerine<button>kullanın; klavye ve ekran okuyucu desteği hazır gelir. altmetnini boş bırakmak veya “resim” yazmak: Görselin ne anlattığını yazın. Yalnızca süs amaçlı görsellerdealt=""kullanın.- Etiketleri kapatmamak veya yanlış iç içe geçirmek:
<p><strong>metin</p></strong>hatalıdır. - Tabloları sayfa düzeni için kullanmak: Tablolar yalnızca tablo verisi içindir; düzen için CSS Flexbox veya Grid kullanılır.
- Bağlantı metnine “buraya tıklayın” yazmak: Bağlantı metni gideceği yeri anlatmalı.
Yazdığınız HTML’i W3C’nin çevrim içi doğrulayıcısı (validator.w3.org) ile kontrol etmek, bu hataların çoğunu yakalamanıza yardımcı olur.
Sonuç
HTML, web geliştirmenin en kolay öğrenilen ama en sık özensiz yazılan katmanıdır. Doğru belge iskeleti, anlamlı semantik etiketler, düzgün başlık hiyerarşisi ve etiketli formlarla kurduğunuz bir sayfa; hem erişilebilir hem arama motoru dostu hem de bakımı kolay olur. Sağlam bir HTML temeli attıktan sonra CSS ile görünümü, JavaScript ile etkileşimi eklemek çok daha keyifli bir hâle gelecektir.


