info@teknoedu.com
PowerShell

PowerShell ile Kayıt Defteri Yönetimi: Anahtarları Okumak, Değer Yazmak ve Güvenle Değiştirmek

regedit ile tek tek gezinmek yerine kayıt defterini PowerShell sürücüsü gibi kullanabilirsiniz. Değer okuma, yeni değer oluşturma, yedek alma ve bekleyen yeniden başlatma kontrolü gibi gerçek örneklerle anlattık.

PowerShell ile Kayıt Defteri Yönetimi: Anahtarları Okumak, Değer Yazmak ve Güvenle Değiştirmek

Kayıt defteri, Windows’un ayar deposudur. Uzak Masaüstü’nü açmak, bir uygulamanın lisans sunucusunu değiştirmek ya da “bu makine yeniden başlatma bekliyor mu?” sorusuna yanıt bulmak çoğu zaman bir kayıt defteri değerine bakmak demektir. regedit tek makinede iş görür; ancak aynı kontrolü onlarca bilgisayarda yapmanız gerektiğinde PowerShell çok daha hızlı ve tekrarlanabilir bir yol sunar.

Bu yazıda PowerShell’in kayıt defteri sağlayıcısını (Registry provider), en sık kullanılan cmdlet’leri ve hata yapmadan değişiklik yapmanın yollarını ele alıyorum.

Kayıt defteri bir sürücü gibi

PowerShell, kayıt defterini dosya sistemi gibi gezilebilen bir sürücü olarak sunar. Varsayılan olarak iki sürücü tanımlıdır:

Sürücü Karşılığı
HKLM: HKEY_LOCAL_MACHINE
HKCU: HKEY_CURRENT_USER

Bu sayede Set-Location, Get-ChildItem ve Test-Path gibi tanıdık komutlar burada da çalışır:

Set-Location HKLM:\SOFTWARE\Microsoft\Windows\CurrentVersion
Get-ChildItem | Select-Object -First 10 PSChildName
Test-Path 'HKLM:\SOFTWARE\Policies\Microsoft\Windows\WindowsUpdate'

HKEY_USERS veya HKEY_CLASSES_ROOT için hazır sürücü yoktur. İsterseniz kendiniz oluşturabilir ya da sağlayıcı yolunu doğrudan yazabilirsiniz:

New-PSDrive -Name HKU -PSProvider Registry -Root HKEY_USERS | Out-Null
Get-ChildItem HKU:\

# Sürücü tanımlamadan da erişilebilir
Get-ChildItem 'Registry::HKEY_USERS'

Önemli kavram farkı: Kayıt defterinde anahtar (key) klasöre, değer (value) ise klasörün içindeki ayara karşılık gelir. PowerShell’de anahtarlar “öğe” (item), değerler ise “öğe özelliği” (item property) olarak ele alınır. Bu yüzden değer okumak için Get-ChildItem değil Get-ItemProperty kullanırız.

Değer okumak

Bir anahtarın tüm değerlerini görmek için:

Get-ItemProperty -Path 'HKLM:\SOFTWARE\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion'

Yalnızca bir değeri almak istiyorsanız Get-ItemPropertyValue en temiz yoldur; doğrudan değeri döndürür:

$yol = 'HKLM:\SOFTWARE\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion'
Get-ItemPropertyValue -Path $yol -Name DisplayVersion, CurrentBuild, UBR

Buradaki UBR (Update Build Revision), makinenin hangi kümülatif güncelleme seviyesinde olduğunu gösterir. CurrentBuild ile birlikte okunduğunda “26100.xxxx” biçimindeki tam derleme numarasını elde edersiniz. Envanter raporlarında oldukça işe yarar.

Değer yoksa Get-ItemPropertyValue hata verir. Hata yerine boş sonuç istiyorsanız:

$deger = Get-ItemProperty -Path $yol -Name OlmayanDeger -ErrorAction SilentlyContinue
if ($null -eq $deger) { 'Değer bulunamadı' }

Anahtar ve değer oluşturmak

Yeni bir anahtar New-Item ile, yeni bir değer New-ItemProperty ile oluşturulur. Değer türünü -PropertyType ile belirtirsiniz:

$anahtar = 'HKLM:\SOFTWARE\Teknoedu\Envanter'

if (-not (Test-Path $anahtar)) {
    New-Item -Path $anahtar -Force | Out-Null
}

New-ItemProperty -Path $anahtar -Name 'Lokasyon' -Value 'Ankara' -PropertyType String -Force | Out-Null
New-ItemProperty -Path $anahtar -Name 'EnvanterNo' -Value 1042 -PropertyType DWord -Force | Out-Null

New-Item -Force, ara anahtarlar yoksa onları da oluşturur. New-ItemProperty -Force ise değer zaten varsa üzerine yazar.

Kullanabileceğiniz başlıca türler:

PowerShell türü Kayıt defteri türü Ne zaman?
String REG_SZ Düz metin
ExpandString REG_EXPAND_SZ %SystemRoot% gibi değişken içeren yollar
DWord REG_DWORD 32 bit sayı, açık/kapalı bayrakları
QWord REG_QWORD 64 bit sayı
MultiString REG_MULTI_SZ Metin listesi
Binary REG_BINARY Ham bayt dizisi

Var olan değeri değiştirmek

Set-ItemProperty -Path $anahtar -Name 'Lokasyon' -Value 'İzmir'

Gerçek bir örnek: Uzak Masaüstü bağlantılarına izin vermek için fDenyTSConnections değerini 0 yapmak yeterlidir (güvenlik duvarı kuralını ayrıca açmanız gerekir):

Set-ItemProperty -Path 'HKLM:\System\CurrentControlSet\Control\Terminal Server' `
    -Name 'fDenyTSConnections' -Value 0

Silmek ve yeniden adlandırmak

Remove-ItemProperty -Path $anahtar -Name 'EnvanterNo'
Rename-ItemProperty -Path $anahtar -Name 'Lokasyon' -NewName 'Sehir'
Remove-Item -Path 'HKLM:\SOFTWARE\Teknoedu' -Recurse

Remove-Item -Recurse alt anahtarlarla birlikte her şeyi siler ve geri dönüşüm kutusu yoktur. Bu yüzden bir sonraki bölüm çok önemli.

Değişiklikten önce yedek almak

PowerShell’in yerleşik bir “kayıt defteri dışa aktarma” cmdlet’i yoktur; bunun için klasik reg.exe aracını kullanırız. PowerShell içinden sorunsuz çalışır:

$tarih = Get-Date -Format 'yyyyMMdd-HHmm'
reg export 'HKLM\SOFTWARE\Teknoedu' "C:\Yedek\teknoedu-$tarih.reg" /y

reg.exe yollarında HKLM: değil HKLM\ yazıldığına dikkat edin. Geri yüklemek için reg import dosya.reg yeterlidir.

İpucu: Betiklerinizde kayıt defteri değiştiren her adımın öncesine bir reg export satırı eklemek, ileride “ne değişti?” sorusunun yanıtını da size verir.

Pratik örnek: Bekleyen yeniden başlatma kontrolü

Güncelleme sonrası yeniden başlatılmamış sunucular, birçok garip sorunun kaynağıdır. Windows bu durumu birkaç farklı yerde işaretler. Aşağıdaki fonksiyon en yaygın üç işareti kontrol eder:

function Test-BekleyenYenidenBaslatma {
    $sonuc = [ordered]@{
        CBS            = Test-Path 'HKLM:\SOFTWARE\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Component Based Servicing\RebootPending'
        WindowsUpdate  = Test-Path 'HKLM:\SOFTWARE\Microsoft\Windows\CurrentVersion\WindowsUpdate\Auto Update\RebootRequired'
        DosyaYenidenAd = $null -ne (Get-ItemProperty 'HKLM:\SYSTEM\CurrentControlSet\Control\Session Manager' `
                            -Name PendingFileRenameOperations -ErrorAction SilentlyContinue)
    }
    $sonuc.Bekliyor = $sonuc.CBS -or $sonuc.WindowsUpdate -or $sonuc.DosyaYenidenAd
    [pscustomobject]$sonuc
}

Test-BekleyenYenidenBaslatma

Aynı fonksiyonu Invoke-Command ile birden fazla sunucuda çalıştırarak tek tabloda sonuç alabilirsiniz:

Invoke-Command -ComputerName SRV01, SRV02 -ScriptBlock ${function:Test-BekleyenYenidenBaslatma} |
    Select-Object PSComputerName, Bekliyor, CBS, WindowsUpdate, DosyaYenidenAd

PendingFileRenameOperations bazı uygulamalar tarafından da kullanıldığından tek başına kesin kanıt değildir; diğer iki işaretle birlikte yorumlayın.

Kullanıcı bazlı ayarlar (HKCU) hakkında not

HKCU: her zaman komutu çalıştıran kullanıcının hivesidir. Bir betiği SYSTEM hesabıyla (ör. Intune veya zamanlanmış görev) çalıştırırsanız HKCU: oturum açmış kullanıcının değil SYSTEM hesabının ayarlarını gösterir. Başka kullanıcıların ayarlarına HKU: altında kullanıcının SID’i ile ulaşabilirsiniz; ancak yalnızca o kullanıcının profili o anda yüklüyse görünür.

Sık yapılan hatalar

  • Get-ChildItem ile değer aramak: Get-ChildItem yalnızca alt anahtarları listeler. Değerler için Get-ItemProperty kullanın.
  • Yanlış tür: Bir DWORD bekleyen ayara metin yazarsanız uygulama değeri yok sayabilir. Mevcut değerin türünü (Get-Item $yol).GetValueKind('DegerAdi') ile kontrol edin.
  • 32/64 bit karışıklığı: 32 bit uygulamalar HKLM:\SOFTWARE\WOW6432Node altına yazar. Aradığınız değeri bulamıyorsanız orayı da kontrol edin.
  • Yönetici yetkisi: HKLM: altına yazmak yükseltilmiş oturum ister; “Requested registry access is not allowed” hatası genelde bundandır.
  • İlke anahtarları: HKLM:\SOFTWARE\Policies altındaki değerler Grup İlkesi tarafından yönetiliyorsa sizin elle yaptığınız değişiklik bir sonraki ilke yenilemesinde geri alınır.

Sonuç

Kayıt defterini PowerShell sürücüsü olarak düşünmek işleri çok kolaylaştırır: anahtarlar öğedir, değerler özelliktir. Get-ItemPropertyValue ile okuma, New-ItemProperty ile tür belirterek yazma, reg export ile yedekleme ve Invoke-Command ile çoklu makinede çalıştırma alışkanlıklarını edindiğinizde, regedit’i yalnızca keşif amaçlı açtığınızı fark edeceksiniz.