info@teknoedu.com
PowerShell

PowerShell’de Arka Plan İşleri: Start-Job, Start-ThreadJob ve ForEach-Object -Parallel

Uzun süren işlemler konsolu kilitlemesin, yüzlerce bilgisayara sırayla değil aynı anda bağlanın. Start-Job, Start-ThreadJob ve ForEach-Object -Parallel arasındaki farkları, sonuç toplamayı ve iş parçacığı güvenliğini anlattık.

PowerShell'de Arka Plan İşleri: Start-Job, Start-ThreadJob ve ForEach-Object -Parallel

Bazı işlemler uzun sürer: büyük bir klasörde arama yapmak, yüzlerce bilgisayara ping atmak, bir API’den binlerce kayıt çekmek. Bu işlemleri sırayla yapmak hem zaman kaybıdır hem de konsolu kilitler. PowerShell, işleri arka planda veya paralel olarak çalıştırmak için birkaç farklı mekanizma sunar. Bu yazıda bunları karşılaştırıyor, hangi durumda hangisini seçmeniz gerektiğini örneklerle anlatıyoruz.

Seçenekler: Kısa bir karşılaştırma

Yöntem Nasıl çalışır? Başlatma maliyeti Ne zaman?
Start-Job Her iş ayrı bir PowerShell işleminde Yüksek Tam yalıtım gerektiğinde, 5.1 uyumluluğu
Start-ThreadJob Aynı işlemde ayrı iş parçacığında Düşük Çok sayıda kısa iş
ForEach-Object -Parallel Aynı işlemde iş parçacıkları Düşük Bir koleksiyonu paralel işlemek (PowerShell 7)
Invoke-Command -AsJob Uzak bilgisayarlarda Değişken Remoting işleri

Start-Job: Klasik arka plan işi

Start-Job, betik bloğunu arka planda yeni bir PowerShell işleminde çalıştırır ve size hemen bir iş nesnesi döndürür. Konsol serbest kalır, siz çalışmaya devam edersiniz.

$is = Start-Job -Name 'BuyukDosyalar' -ScriptBlock {
    Get-ChildItem -Path 'D:\' -File -Recurse -ErrorAction SilentlyContinue |
        Where-Object Length -gt 1GB |
        Select-Object FullName, Length
}

Get-Job                         # tüm işlerin durumu
Wait-Job -Job $is -Timeout 600  # en fazla 10 dakika bekle
$sonuc = Receive-Job -Job $is
Remove-Job -Job $is

İşlerin yaşam döngüsü şu durumlardan geçer: NotStarted, Running, Completed, Failed, Stopped. Get-Job çıktısındaki State sütunundan izleyebilirsiniz.

Bilmeniz gereken ayrıntılar:

  • Receive-Job sonuçları aldıktan sonra varsayılan olarak onları işten siler. Aynı sonucu tekrar okumak istiyorsanız -Keep kullanın.
  • Receive-Job -Wait -AutoRemoveJob tek satırda bekler, sonucu alır ve işi temizler.
  • İşin içinde oluşan hatalar Receive-Job çağrıldığında size aktarılır. State değeri Completed olsa bile hata akışında kayıtlar olabilir.
  • Her Start-Job yeni bir işlem başlattığı için başlatma maliyeti yüksektir. Yüzlerce küçük iş için uygun değildir.

Yerel değişkenleri işe aktarmak için Remoting’de olduğu gibi $using: veya -ArgumentList kullanılır:

$klasor = 'D:\Paylasim'
Start-Job -ScriptBlock { (Get-ChildItem -Path $using:klasor -Recurse).Count }

Start-ThreadJob: Hafif ve hızlı

Start-ThreadJob, Start-Job ile aynı arayüze sahiptir ancak yeni bir işlem başlatmak yerine mevcut işlemin içinde bir iş parçacığı kullanır. Bu yüzden çok daha hızlı başlar ve daha az bellek tüketir. PowerShell 7 ile birlikte gelir; Windows PowerShell 5.1’de ThreadJob modülünü PowerShell Gallery’den kurmanız gerekir.

$bilgisayarlar = Get-Content .\bilgisayarlar.txt

$isler = foreach ($pc in $bilgisayarlar) {
    Start-ThreadJob -ThrottleLimit 20 -ScriptBlock {
        [pscustomobject]@{
            Ad      = $using:pc
            Ulasilir = Test-Connection -ComputerName $using:pc -Count 1 -Quiet
        }
    }
}

$isler | Receive-Job -Wait -AutoRemoveJob

-ThrottleLimit aynı anda çalışacak iş parçacığı sayısını sınırlar; varsayılan değer 5’tir. Fazladan gelen işler kuyruğa alınır ve sırası geldiğinde başlar.

PowerShell 7’de bir komutun sonuna & ekleyerek de arka plan işi başlatabilirsiniz. Bu söz dizimi Linux kabuklarındaki davranışa benzer ve işi Start-Job gibi ayrı bir işlemde çalıştırır:

Get-ChildItem -Path C:\Windows -Recurse -ErrorAction SilentlyContinue &

ForEach-Object -Parallel (PowerShell 7)

Bir koleksiyondaki her eleman için aynı işlemi paralel yapmak istiyorsanız en kısa yol ForEach-Object -Parallel‘dır:

$siteler = 'https://www.microsoft.com', 'https://learn.microsoft.com', 'https://github.com'

$siteler | ForEach-Object -Parallel {
    $sure = Measure-Command {
        $null = Invoke-WebRequest -Uri $_ -UseBasicParsing -TimeoutSec 15
    }
    [pscustomobject]@{ Site = $_; Milisaniye = [int]$sure.TotalMilliseconds }
} -ThrottleLimit 10

Bu yöntem pipeline’a sonuçları doğrudan döndürür; iş nesneleriyle uğraşmanız gerekmez. İsterseniz -AsJob ekleyerek tamamını bir iş olarak da başlatabilirsiniz.

Dikkat edilmesi gereken noktalar:

  • Her paralel blok ayrı bir çalışma alanında (runspace) çalışır. Dışarıdaki değişkenlere yalnızca $using: ile erişebilirsiniz.
  • Profilde veya oturumda tanımladığınız fonksiyonlar paralel blokta görünmez. Gerekirse fonksiyonu blok içinde tanımlayın ya da bir modülden yükleyin.
  • Paralel çalıştırmanın bir başlatma maliyeti vardır. Her eleman için yapılan iş çok kısaysa (örneğin basit bir hesaplama) paralel sürüm normal döngüden daha yavaş olabilir. Paralellik, ağ beklemesi veya disk erişimi gibi bekleme süresi yüksek işlerde fark yaratır.

Paylaşılan veriye yazmak: İş parçacığı güvenliği

Paralel bloklardan ortak bir koleksiyona sonuç eklemek isteyebilirsiniz. Normal bir dizi ya da List[T] iş parçacığı güvenli değildir; aynı anda yazma girişimleri veri kaybına veya hataya yol açabilir. Bunun yerine eşzamanlı koleksiyonlar kullanın:

$sonuclar = [System.Collections.Concurrent.ConcurrentBag[object]]::new()

1..50 | ForEach-Object -Parallel {
    $torba = $using:sonuclar
    $torba.Add([pscustomobject]@{ No = $_; Kare = $_ * $_ })
} -ThrottleLimit 8

$sonuclar.Count   # 50

Çoğu durumda en basit ve en güvenli yaklaşım ise ortak bir koleksiyona yazmak yerine her bloğun sonucunu pipeline’a göndermesi ve sonuçları dışarıda bir değişkende toplamaktır: $sonuc = 1..50 | ForEach-Object -Parallel { ... }.

Uzak bilgisayarlarda iş: Invoke-Command -AsJob

Invoke-Command, birçok bilgisayarda zaten paralel çalışır. -AsJob eklediğinizde bu işlemi arka plana alır ve konsolu serbest bırakır:

$is = Invoke-Command -ComputerName (Get-Content .\sunucular.txt) -ScriptBlock {
    Get-HotFix | Sort-Object InstalledOn -Descending | Select-Object -First 1
} -AsJob

# Daha sonra
$is | Wait-Job | Receive-Job | Select-Object PSComputerName, HotFixID, InstalledOn

Bu iş, her bilgisayar için bir alt iş (child job) içerir. Hangi bilgisayarların başarısız olduğunu görmek için:

$is.ChildJobs | Where-Object State -eq 'Failed' | Select-Object Location, State

Hangi yöntemi seçmeliyim?

  • PowerShell 7 kullanıyorsanız ve bir liste üzerinde paralel iş yapacaksanız: ForEach-Object -Parallel.
  • Farklı türde birkaç işi arka planda başlatıp sonra toplamak istiyorsanız: Start-ThreadJob.
  • İşin ana oturumdan tamamen yalıtılması gerekiyorsa (ör. belleği şişirebilecek veya çökebilecek bir işlem): Start-Job.
  • Uzak bilgisayarlarda iş yapıyorsanız: Invoke-Command, gerekirse -AsJob ile.

Sık yapılan hatalar

  • İşleri Remove-Job ile temizlemeyi unutmak, oturumda yüzlerce tamamlanmış iş biriktirir.
  • $using: kullanmadan yerel değişkene erişmeye çalışmak boş sonuç üretir.
  • -ThrottleLimit değerini çok yükseltmek hedef sunucuları veya API’leri boğabilir; API’lerde istek sınırlarını (throttling) göz önünde bulundurun.
  • İş içindeki hataları kontrol etmemek: Receive-Job çıktısıyla birlikte hata akışını da inceleyin.

Sonuç

PowerShell’de paralellik artık zor bir konu değil. Kısa ve çok sayıdaki işler için iş parçacığı tabanlı Start-ThreadJob ve ForEach-Object -Parallel, yalıtım gerektiren işler için Start-Job, uzak sistemler için ise Invoke-Command doğru araçtır. Yerel değişkenleri $using: ile aktarmayı, iş parçacığı güvenliğine dikkat etmeyi ve işleri temizlemeyi alışkanlık hâline getirdiğinizde, saatler süren betiklerinizi dakikalara indirebilirsiniz.