info@teknoedu.com
Yazılım

Windows Yazdırma Sunucusu: Print Management, Sürücü Yönetimi ve GPO ile Yazıcı Dağıtımı

Her bilgisayara tek tek yazıcı kurmak hem zaman kaybı hem de hata kaynağı. Windows yazdırma sunucusunu kurmayı, sürücüleri yönetmeyi, yazıcıları GPO ile dağıtmayı ve PrintNightmare sonrası güvenlik ayarlarını anlattık.

Windows Yazdırma Sunucusu: Print Management, Sürücü Yönetimi ve GPO ile Yazıcı Dağıtımı

Yazıcılar, BT ekiplerinin en sevmediği ama en çok uğraştığı cihazlardır. Okulda her katta bir fotokopi makinesi, idari birimlerde masaüstü yazıcılar, laboratuvarda renkli bir model… Her bilgisayara bu yazıcıları elle kurmak; farklı sürücü sürümleri, yanlış IP adresleri ve “benim bilgisayarımda yazıcı görünmüyor” çağrıları demektir.

Windows yazdırma sunucusu, yazıcıları tek bir noktada tanımlayıp sürücüleri merkezden dağıtmanızı ve kuyrukları tek yerden izlemenizi sağlar. Bu yazıda kurulumdan Grup İlkesi ile dağıtıma, güvenlik ayarlarından sorun gidermeye kadar temel adımları ele alıyoruz.

Neden yazdırma sunucusu?

Doğrudan IP yazdırma (her istemcinin yazıcıya kendi bağlanması) küçük ortamlarda yeterli olabilir. Ancak cihaz sayısı arttıkça merkezi sunucunun avantajları belirginleşir:

Konu Doğrudan IP Yazdırma sunucusu
Sürücü güncellemesi Her istemcide ayrı Sunucuda bir kez
Yazıcı IP değişikliği Tüm istemcilerde düzeltme Sunucuda bağlantı noktası değişikliği
Kuyruk takibi Dağınık Tek konsol
İzinler Yok Grup bazlı yazdırma izni
Kullanım raporu Zor Olay günlüğü ile mümkün

Dezavantajı ise sunucunun tek hata noktası olmasıdır. Bu nedenle yazdırma sunucusunu sanal makine olarak çalıştırmak ve düzenli yedeklemek önemlidir.

Kurulum

Yazdırma sunucusunu etki alanı denetleyicisine kurmayın. Microsoft, güvenlik açıkları nedeniyle DC’lerde Print Spooler hizmetinin devre dışı bırakılmasını öneriyor. Ayrı bir üye sunucu kullanın:

Install-WindowsFeature Print-Services -IncludeManagementTools

Kurulumdan sonra Yazdırma Yönetimi (Print Management) konsolu açılır. Bu konsoldan yazdırma sunucularını, sürücüleri, bağlantı noktalarını ve yazıcıları yönetirsiniz. Ayrıca Özel Filtreler bölümündeki “Hazır Olmayan Yazıcılar” ve “İşleri Olan Yazıcılar” görünümleri günlük takibi kolaylaştırır.

Yazıcı ekleme: Bağlantı noktası, sürücü, kuyruk

Bir yazıcıyı sunucuda tanımlamak üç adımdan oluşur:

  1. TCP/IP bağlantı noktası oluşturma (yazıcının IP adresi)
  2. Sürücü yükleme
  3. Yazıcı (kuyruk) oluşturma ve paylaşma

PowerShell ile tekrarlanabilir biçimde yapmak mümkündür:

# 1. Bağlantı noktası
Add-PrinterPort -Name "IP_10.0.20.15" -PrinterHostAddress "10.0.20.15"

# 2. Sürücü (sürücü önce Driver Store'a eklenmiş olmalı)
pnputil /add-driver "C:\Suruculer\Uretici\*.inf" /install
Add-PrinterDriver -Name "Üreticinin Sürücü Adı"

# 3. Yazıcı ve paylaşım
Add-Printer -Name "Kat2-Fotokopi" -DriverName "Üreticinin Sürücü Adı" `
    -PortName "IP_10.0.20.15" -Shared -ShareName "Kat2-Fotokopi" `
    -Location "2. Kat Koridor" -Comment "Siyah-beyaz, A3 destekli"

Sürücü adını .inf dosyasındaki tanımla birebir aynı yazmanız gerekir; Get-PrinterDriver ile yüklü sürücülerin adlarını görebilirsiniz.

Adlandırma ve konum standardı

Kullanıcıların doğru yazıcıyı bulabilmesi için paylaşım adlarında tutarlı bir standart belirleyin: Bina-Kat-Tür-No gibi. Konum alanını doldurmak, AD’de yayımlanan yazıcıların konuma göre aranabilmesini sağlar.

Sürücü seçimi

Sürücü, yazdırma sunucusu sorunlarının en büyük kaynağıdır. Dikkat edilmesi gerekenler:

  • Üreticinin “universal” sürücüsü: Birçok üretici, farklı modelleri destekleyen tek bir sürücü sunar. Çeşitli modellerin bulunduğu filolarda sürücü sayısını azaltır.
  • Tür 3 ve Tür 4 sürücüler: Tür 4 sürücüler istemciye sürücü yüklemeden, sunucudaki sınıf sürücüsü üzerinden çalışmak üzere tasarlanmıştır. Her üretici her model için Tür 4 sunmaz; mevcutsa ve özellikleri yeterliyse değerlendirin.
  • Mimari: 64 bit sürücü günümüzde neredeyse her durumda yeterlidir.
  • Sürücü yalıtımı: Yazdırma Yönetimi’nde sürücü özelliklerinden ayarlanabilen yalıtım modu, sorunlu bir sürücünün tüm biriktirici hizmetini çökertmesini engellemeye yardımcı olur.

Grup İlkesi ile yazıcı dağıtımı

Yazıcıları kullanıcılara ulaştırmanın en esnek yolu Grup İlkesi Tercihleri (GPP)‘dir:

Kullanıcı Yapılandırması > Tercihler > Denetim Masası Ayarları > Yazıcılar > Yeni > Paylaşılan Yazıcı

Burada:

  • Eylem: Güncelleştir (Update) seçeneği genellikle en güvenli tercihtir; yazıcı yoksa ekler, varsa korur.
  • Paylaşım yolu: \\print01\Kat2-Fotokopi
  • Varsayılan yazıcı yap: Gerekiyorsa işaretleyin.
  • Öğe düzeyinde hedefleme: Ortak sekmesindeki bu özellik sayesinde yazıcıyı yalnızca belirli bir güvenlik grubuna, belirli bir IP aralığına veya belirli bir bilgisayar OU’suna gönderebilirsiniz.

Öğe düzeyinde hedefleme sayesinde tek bir GPO içinde onlarca yazıcıyı farklı gruplara dağıtabilirsiniz. Örneğin “2. kattaki bilgisayarlarda oturum açan herkese Kat2-Fotokopi’yi ekle” kuralı, IP aralığı veya bilgisayar grubu hedeflemesiyle kurulabilir.

İpucu: Yazdırma Yönetimi konsolundaki “GPO ile Dağıt” seçeneği de kullanılabilir, ancak GPP daha fazla esneklik ve hedefleme imkânı sunar.

PrintNightmare sonrası güvenlik ayarları

2021’de ortaya çıkan PrintNightmare açıkları, yazdırma altyapısında kalıcı değişikliklere yol açtı. Bu tarihten sonraki güncellemelerle birlikte Point and Print üzerinden sürücü yüklemek varsayılan olarak yönetici yetkisi gerektiriyor. Bu da şu anlama gelir: standart kullanıcı, sunucudaki bir yazıcıya bağlanmaya çalıştığında istemcide sürücü yoksa yükleme başarısız olabilir.

Bu güvenlik önlemini gevşetmek yerine şu yaklaşımları tercih edin:

  1. Sürücüleri istemcilere önceden yükleyin: Intune, Configuration Manager veya başlangıç betiği ile sürücüyü istemcinin sürücü deposuna ekleyin. Sürücü zaten yüklüyse bağlantı yönetici yetkisi gerektirmez.
  2. Tür 4 sürücüler veya sınıf sürücüleri: Uygun olduğu durumlarda istemciye üretici sürücüsü indirilmesine gerek kalmaz.
  3. Point and Print kısıtlamalarını yalnızca onaylı sunuculara açmak: İlke ayarlarını gevşetmeniz gerekiyorsa, en azından onaylı yazdırma sunucusu listesini tanımlayın. Yönetici gereksinimini tamamen kaldırmak önerilmez.

Ayrıca yazdırma hizmetine ihtiyaç duymayan sunucularda Print Spooler hizmetini devre dışı bırakın:

Stop-Service -Name Spooler
Set-Service -Name Spooler -StartupType Disabled

İzleme ve sorun giderme

Kuyrukta takılı iş

En yaygın şikâyettir. Önce Yazdırma Yönetimi’nde ilgili kuyruğu açıp işi iptal etmeyi deneyin. İşe yaramazsa:

Stop-Service Spooler
Remove-Item "C:\Windows\System32\spool\PRINTERS\*" -Force
Start-Service Spooler

Bu işlem sunucudaki tüm kuyruklardaki işleri siler; mesai saatinde dikkatli kullanın.

Yazdırma kayıtlarını açmak

Kim, hangi yazıcıya, kaç sayfa gönderdi bilgisine ihtiyacınız varsa Microsoft-Windows-PrintService/Operational günlüğünü etkinleştirin. Olay Görüntüleyicisi’nde bu günlüğe sağ tıklayıp “Günlüğü Etkinleştir” seçmeniz yeterli. Olay kimliği 307 kayıtları yazdırılan belgelerle ilgili bilgi içerir. Bu kayıtlar kullanıcı ve belge adı içerdiği için kişisel veri niteliği taşıyabilir; saklama süresini kurum politikanıza göre belirleyin.

Yazıcı listesini dışa aktarma ve taşıma

Sunucu değişikliğinde Yazıcı Geçişi (Printer Migration) aracı (PrintBrm) yazıcıları, sürücüleri ve bağlantı noktalarını tek bir dosyaya aktarıp yeni sunucuya geri yüklemenizi sağlar. Yazdırma Yönetimi konsolunda sunucuya sağ tıklayarak sihirbaz olarak da çalıştırılabilir.

Bulut alternatifi: Universal Print

Microsoft 365 kullanan kurumlar için Universal Print, yazdırma sunucusunu bulut hizmetine taşır. Destekleyen yazıcılar doğrudan bulut hizmetine kaydolur, desteklemeyenler ise bir bağlayıcı (connector) aracılığıyla eklenir. Lisanslama, kurulum ve desteklenen yazıcı listesi zamanla değiştiği için güncel bilgiyi Microsoft’un belgelerinden kontrol edin. Şirket içi sunucuyu tamamen kaldırmak isteyen kurumlar için değerlendirmeye değer bir seçenektir.

Kontrol listesi

  • Yazdırma sunucusu ayrı bir üye sunucuda, DC’de değil
  • Paylaşım adları ve konumlar standart
  • Mümkün olduğunca az sayıda, güncel sürücü
  • Yazıcılar GPP ve öğe düzeyinde hedefleme ile dağıtılıyor
  • Point and Print yönetici gereksinimi korunuyor, sürücüler önceden dağıtılıyor
  • Gereksiz sunucularda Spooler kapalı
  • Yazıcı yapılandırması PrintBrm ile yedeklenmiş

Sonuç

İyi kurulmuş bir yazdırma sunucusu, yazıcı yönetimini “her bilgisayara tek tek kurulum” yükünden kurtarıp merkezi ve denetlenebilir bir hizmete dönüştürür. Sürücü sayısını az tutmak, Grup İlkesi Tercihleri ile hedefli dağıtım yapmak ve PrintNightmare sonrası güvenlik varsayılanlarını korumak, hem kullanıcı şikâyetlerini hem de güvenlik riskini önemli ölçüde azaltır.