info@teknoedu.com
Yazılım

Windows Server Yedekleme: wbadmin, Sistem Durumu Yedeği ve Çıplak Donanıma Geri Yükleme

Ücretsiz ve yerleşik Windows Server Backup küçük ortamlar için hâlâ işe yarar bir araç. Zamanlanmış yedek almayı, sistem durumu ve tam sunucu yedeğini, dosya ve çıplak donanım geri yüklemesini, sınırlarıyla birlikte anlattık.

Windows Server Yedekleme: wbadmin, Sistem Durumu Yedeği ve Çıplak Donanıma Geri Yükleme

Yedekleme denince akla genellikle ticari yazılımlar gelir. Oysa Windows Server, Windows Server Yedekleme (Windows Server Backup) adında ücretsiz ve yerleşik bir araçla gelir. Büyük ortamlar için yetersiz kalsa da tek sunuculu okullar, küçük ofisler ve etki alanı denetleyicilerinin sistem durumu yedekleri için hâlâ değerli bir araçtır.

Bu yazıda aracın neler yapabildiğini, nasıl zamanlanacağını, geri yükleme seçeneklerini ve hangi durumda daha kapsamlı bir çözüme ihtiyacınız olduğunu ele alıyoruz.

Kurulum

Windows Server Yedekleme bir özellik olarak eklenir:

Install-WindowsFeature Windows-Server-Backup

Kurulumdan sonra Windows Server Yedekleme konsolu (wbadmin.msc), wbadmin komut satırı aracı ve WindowsServerBackup PowerShell modülü kullanılabilir hale gelir.

Yedek türleri

Tür İçerik Ne için
Tam sunucu Tüm birimler, sistem durumu, önyükleme bilgileri Sunucunun tamamen yeniden oluşturulması
Çıplak donanım kurtarma (BMR) İşletim sistemini yeniden kurmak için gereken kritik birimler Donanım arızası sonrası yeni diske/sunucuya geri yükleme
Sistem durumu Kayıt defteri, önyükleme dosyaları, AD veritabanı (DC’de), SYSVOL vb. Etki alanı denetleyicisi ve rol yapılandırması kurtarma
Seçili birimler/klasörler Belirlediğiniz veri Dosya sunucusu verisi

Bir etki alanı denetleyicisi için en azından düzenli bir sistem durumu yedeği almak, AD’yi koruma stratejisinin temel parçasıdır.

Hedef seçimi

Yedeğin nereye yazılacağı, aracın davranışını doğrudan etkiler:

  • Yedeklemeye ayrılmış disk: En güçlü seçenektir. Disk araç tarafından biçimlendirilir ve Dosya Gezgini’nde görünmez. Araç burada birden çok sürüm tutar; disk dolduğunda en eski yedekleri otomatik siler.
  • Birim: Mevcut bir birime yedek yazılabilir, ancak performans ve alan paylaşımı nedeniyle daha az tercih edilir.
  • Ağ paylaşımı: Pratiktir ama önemli bir sınırlaması vardır: ağ paylaşımına alınan zamanlanmış yedeklerde yalnızca son yedek saklanır, her yeni yedek öncekinin üzerine yazar.

Önemli: Yedek hedefini asla yedeklenen sunucuyla aynı fiziksel diske koymayın. Disk arızalandığında hem veri hem yedek kaybolur.

Zamanlanmış yedekleme

Konsolda Yedekleme Zamanla sihirbazı sizi adım adım yönlendirir: yedek türü, zaman (günde bir veya birden fazla) ve hedef disk. Aynı işi PowerShell ile tekrarlanabilir şekilde yapabilirsiniz:

$ilke = New-WBPolicy

# Çıplak donanım kurtarma ve sistem durumu
Add-WBBareMetalRecovery -Policy $ilke
Add-WBSystemState -Policy $ilke

# Veri birimi
$veri = Get-WBVolume -VolumePath "D:"
Add-WBVolume -Policy $ilke -Volume $veri

# Hedef: yedeklemeye ayrılmış disk
$disk = Get-WBDisk | Where-Object { $_.DiskNumber -eq 2 }
$hedef = New-WBBackupTarget -Disk $disk
Add-WBBackupTarget -Policy $ilke -Target $hedef

# Her gece 23:00
Set-WBSchedule -Policy $ilke -Schedule 23:00
Set-WBPolicy -Policy $ilke

Son komut hedef diski biçimlendireceği için onay ister. Disk numarasını Get-WBDisk çıktısından dikkatlice kontrol edin.

wbadmin ile tek seferlik yedek

Güncelleme veya büyük bir değişiklik öncesinde anlık bir yedek almak için:

# Kritik birimler ve D: sürücüsü, E: birimine
wbadmin start backup -backupTarget:E: -include:D: -allCritical -quiet

# Yalnızca sistem durumu
wbadmin start systemstatebackup -backupTarget:E: -quiet

Mevcut yedekleri ve sürümleri listelemek için:

wbadmin get versions

Geri yükleme senaryoları

Dosya ve klasör geri yükleme

En sık ihtiyaç duyulan senaryodur. Konsolda Kurtar sihirbazında tarih, öğe ve hedef seçilir. Komut satırında:

wbadmin start recovery -version:11/17/2026-23:00 -itemType:File `
    -items:"D:\Paylasimlar\Muhasebe\2026" -recoveryTarget:"D:\Geri-Yukleme" -recursive

Sürüm kimliğini wbadmin get versions çıktısından birebir kopyalayın; biçim sistem bölge ayarlarına göre farklı görünebilir. Geri yüklemeyi önce ayrı bir klasöre yapıp kontrol ettikten sonra yerine taşımak, yanlışlıkla güncel dosyaların üzerine yazmayı önler.

Çıplak donanım kurtarma

Sunucu tamamen çöktüğünde:

  1. Sunucuyu Windows Server kurulum medyasıyla başlatın.
  2. Bilgisayarınızı onarın > Sorun Gider > Sistem Görüntüsü Kurtarma yolunu izleyin.
  3. Yedek diskini veya ağ konumunu gösterin, istediğiniz sürümü seçin.

Yeni donanıma geri yüklüyorsanız disk kapasitesinin en az orijinal kadar olması ve depolama denetleyicisi sürücülerinin kurtarma ortamında bulunması gerekir.

Etki alanı denetleyicisi geri yükleme

AD geri yükleme iki türdür:

  • Yetkisiz (non-authoritative): DC yedekten geri yüklenir, ardından diğer DC’lerden güncel değişiklikleri çoğaltarak alır. Tek bir DC’nin bozulduğu durumlarda kullanılır.
  • Yetkili (authoritative): Yanlışlıkla silinen nesnelerin geri getirilmesi gerektiğinde, geri yüklenen nesnelerin diğer DC’lere “kazanan” olarak çoğaltılmasını sağlar. Dizin Hizmetleri Onarım Modu’nda (DSRM) sistem durumu geri yüklemesinin ardından ntdsutil ile yapılır.

Nesne silme senaryolarında önce AD Geri Dönüşüm Kutusu‘nun etkin olup olmadığını kontrol edin; etkinse silinen nesneleri yedeğe gerek kalmadan geri getirebilirsiniz.

Sınırlamalar: Ne zaman yetmez?

Windows Server Yedekleme şu ihtiyaçları karşılamaz:

  • Merkezi yönetim: Her sunucu ayrı yapılandırılır, merkezi bir rapor ekranı yoktur.
  • Uzun saklama ve çoklu kopya: Ağ paylaşımında tek sürüm tutulur, buluta doğrudan yedek alınmaz.
  • Uygulama düzeyinde ayrıntılı geri yükleme: Tek bir posta kutusu veya veritabanı tablosu gibi.
  • Değiştirilemez (immutable) yedek: Fidye yazılımı, sunucuya erişim kazandığında bağlı yedek diskini de şifreleyebilir.

Bu nedenle büyüyen ortamlarda, sanallaştırma platformuyla tümleşen ve değiştirilemez depolamayı destekleyen bir yedekleme çözümü düşünülmelidir. Windows Server Yedekleme kullanmaya devam etseniz bile 3-2-1 kuralını uygulayın: en az üç kopya, iki farklı ortam, biri tesis dışında. Yedek diskleri dönüşümlü olarak tesis dışına götürmek, küçük ortamlar için basit ama etkili bir yöntemdir.

Yedek, geri yüklenebildiği kadar yedektir

En sık görülen hata, yedeğin alındığını varsayıp hiç test etmemektir. Önerilen rutin:

  • Her gün yedek başarı durumunu kontrol edin (Olay Görüntüleyicisi’ndeki Microsoft-Windows-Backup kayıtları izleme sistemine bağlanabilir)
  • Her ay rastgele bir klasörü geri yükleyip açın
  • Her çeyrekte bir test sanal makinesine çıplak donanım kurtarma deneyin
  • Geri yükleme adımlarını yazılı bir prosedüre dönüştürün

Sonuç

Windows Server Yedekleme ücretsiz, yerleşik ve küçük ortamlar için yeterince güçlü bir araçtır. Ayrılmış bir yedek diskine zamanlanmış tam sunucu yedeği, etki alanı denetleyicileri için düzenli sistem durumu yedekleri ve tesis dışına çıkarılan dönüşümlü diskler, sağlam bir başlangıç sağlar. Ancak asıl güvenceyi araç değil, düzenli yapılan geri yükleme testleri verir.