info@teknoedu.com
Microsoft 365

Microsoft Purview Duyarlılık Etiketleri: Belge ve E-postaları Sınıflandırıp Korumak

"Gizli" yazan bir belge, e-postayla dışarı gittiğinde de gizli kalmalı. Purview duyarlılık etiketleriyle sınıflandırma şeması tasarlamayı, şifreleme ve işaretleme ayarlarını, etiket ilkelerini ve kullanıcı eğitimini anlattık.

Microsoft Purview Duyarlılık Etiketleri: Belge ve E-postaları Sınıflandırıp Korumak

Kurumlarda bilgi sınıflandırması çoğu zaman bir politika belgesinde kalır: “Gizli belgeler yetkisiz kişilerle paylaşılamaz.” Ama bir belgenin gizli olduğunu kim, nasıl anlayacak? Ve belge bir kez e-postayla dışarı çıktığında bu kural nasıl uygulanacak? Microsoft Purview duyarlılık etiketleri (sensitivity labels), sınıflandırmayı belgenin ve e-postanın kendisine ekler. Etiket; dosya OneDrive’da, bir USB bellekte ya da başka bir kurumun gelen kutusunda olsa da onunla birlikte gider ve tanımlandıysa şifreleme ile erişim kısıtlamasını da beraberinde taşır.

Duyarlılık etiketi ne yapar?

Bir etiket şu işlemlerden birini veya birkaçını yapabilir:

  • Sınıflandırma: Belgeye “Genel”, “İç Kullanım”, “Gizli” gibi bir meta veri ekler. Bu tek başına bile değerlidir; DLP ve saklama ilkeleri etikete göre çalışabilir.
  • İçerik işaretleme: Üst bilgi, alt bilgi veya filigran ekler (“GİZLİ – Yalnızca kurum içi”).
  • Şifreleme: Yalnızca belirli kişi veya grupların belgeyi açmasına, düzenlemesine, yazdırmasına izin verir.
  • Kapsayıcı ayarları: Teams ekipleri, Microsoft 365 Grupları ve SharePoint siteleri için gizlilik, dış paylaşım ve yönetilmeyen cihazdan erişim kurallarını belirler.

Lisans ve ön koşullar

Kullanıcıların etiketleri elle uygulaması Microsoft 365 Business Premium, E3 ve A3 gibi planlarda yer alır. İçeriğe göre otomatik etiketleme (hizmet tarafı otomatik etiketleme ilkeleri ve Office uygulamalarında otomatik uygulama) genellikle E5, A5 ya da ilgili uyumluluk eklentilerini gerektirir. Lisans ayrıntıları değişebildiği için kendi planınızın hizmet açıklamasını kontrol edin.

Etiketlerin SharePoint ve OneDrive’daki Office dosyalarında tam çalışması (ör. şifreli dosyalarda arama ve birlikte düzenleme) için bu entegrasyonu etkinleştirmeniz gerekir:

Connect-SPOService -Url https://kurum-admin.sharepoint.com
Set-SPOTenant -EnableAIPIntegration $true

Etiket şeması tasarlamak

En yaygın hata, ilk günden on beş etiket tanımlamaktır. Kullanıcı ne kadar çok seçenek görürse o kadar az doğru seçim yapar. Önerilen başlangıç şeması:

Etiket Kullanım Koruma
Genel Kamuya açık bilgiler, duyurular Yok
İç Kullanım Günlük iş belgeleri Alt bilgi işareti
Gizli Personel, müşteri, öğrenci kişisel verileri; sözleşmeler İşaret + isteğe bağlı şifreleme
Çok Gizli Yönetim kurulu, birleşme, sınav soruları Şifreleme, yalnızca belirli grup

Gerekirse “Gizli” altında alt etiketler oluşturabilirsiniz: “Gizli / Tüm Çalışanlar” ve “Gizli / Yalnızca Alıcılar” gibi. Etiket adlarını kurum dilinde, açıklamalarını ise kullanıcı dostu yazın; açıklama metni Office uygulamalarında fareyle üzerine gelindiğinde görünür.

İpucu: Etiketlerin sırası (önceliği) önemlidir. Daha kısıtlayıcı etiket listede daha aşağıda olmalıdır. Kullanıcı daha düşük bir etikete geçerken gerekçe istenmesi bu sıraya göre çalışır.

Adım adım etiket oluşturma

Microsoft Purview portalında (purview.microsoft.com) Bilgi Koruma > Duyarlılık etiketleri > Etiket oluştur yolunu izleyin.

  1. Ad ve açıklama: Kullanıcıya görünen ad ve araç ipucu.
  2. Kapsam: Dosyalar ve e-postalar, toplantılar, gruplar ve siteler gibi hangi öğelere uygulanacağı.
  3. Koruma ayarları: Erişim denetimi (şifreleme) ve içerik işaretleme.
  4. Şifreleme seçenekleri:
    – İzinleri şimdi ata: Örneğin “Yönetim Kurulu” grubuna Ortak Yazar izni. Belge yalnızca bu grup tarafından açılır.
    – Kullanıcıların izin atamasına izin ver: Outlook’ta “İletme” gibi seçeneklerle kullanıcı alıcıya göre karar verir.
    – Erişim süresi sonu ve çevrimdışı erişim süresi de bu adımda belirlenir.
  5. İçerik işaretleme: “GİZLİ” alt bilgisi, isteğe bağlı filigran.
  6. Otomatik etiketleme (Office uygulamaları için): Lisansınız uygunsa, belgede TC kimlik numarası gibi hassas bilgi türü bulunduğunda etiketi önermek veya otomatik uygulamak.

Etiket ilkesiyle yayımlamak

Etiket oluşturmak, kullanıcıların onu görmesi için yeterli değildir. Etiket ilkesi (yayımlama ilkesi) etiketleri belirli kullanıcılara sunar ve davranışı belirler:

  • Varsayılan etiket: Yeni belgelere otomatik uygulanacak etiket (ör. “İç Kullanım”).
  • Zorunlu etiketleme: Kullanıcının belgeyi kaydetmeden veya e-postayı göndermeden önce etiket seçmesi.
  • Düşürme gerekçesi: Etiketi daha az kısıtlayıcı olana çevirirken gerekçe yazılması.
  • Yardım bağlantısı: Kullanıcıları kurumun sınıflandırma rehberine yönlendiren özel bağlantı.

İlk aşamada ilkeyi pilot bir gruba yayımlayın. Değişikliklerin istemcilere yansıması zaman alabilir; testlerde sabırlı olun.

PowerShell ile mevcut durumu görmek için Security & Compliance PowerShell kullanılır:

Connect-IPPSSession
Get-Label | Select-Object DisplayName, Priority, ContentType
Get-LabelPolicy | Select-Object Name, Labels

Kapsayıcı etiketleri: Teams ve SharePoint

Etiketleri yalnızca belgelere değil, Teams ekipleri ve SharePoint sitelerine de uygulayabilirsiniz. Örneğin “Çok Gizli” etiketli bir ekip oluşturulduğunda:

  • Ekip otomatik olarak özel olur,
  • Konuk eklenemez,
  • Yönetilmeyen cihazlardan yalnızca web tarayıcıda, indirmeden erişilebilir.

Bunun için kapsayıcı etiketlerinin Entra ID tarafında etkinleştirilmesi ve etiketlerle eşitlenmesi gerekir. Kapsayıcı etiketinin, içindeki belgeleri otomatik etiketlemediğini unutmayın; belgeler için ayrıca varsayılan kitaplık etiketi veya otomatik etiketleme kullanılabilir.

Kullanıcı deneyimi ve eğitim

Etiketler Word, Excel, PowerPoint ve Outlook’ta şerit üzerindeki Duyarlılık düğmesinde ve pencere başlığının yanında görünür. Başarılı bir yaygınlaştırma için:

  • Her etiket için üç somut örnek içeren tek sayfalık bir rehber hazırlayın.
  • Şifreli belgelerin dış alıcılar tarafından nasıl açılacağını test edin; alıcının Microsoft hesabı ya da tek kullanımlık kodla doğrulama yapması gerekebilir.
  • Şifreleme kullanan etiketlerin bazı üçüncü taraf uygulamalar ve eski Office sürümleriyle uyumsuz olabileceğini pilotta deneyin.

Sık yapılan hatalar

  • Çok fazla etiketle başlamak.
  • Şifrelemeyi tüm “Gizli” belgelere zorunlu kılıp dış iş birliğini kilitlemek.
  • Etiket ilkesini tüm kuruma test etmeden yayımlamak.
  • Şifreli belgelerin sahibi ayrıldığında erişim sorunu yaşamamak için bir süper kullanıcı düzeni kurmamak (süper kullanıcı özelliği, kurumun şifreli içeriğe erişimini korumak için yapılandırılır).

Sonuç

Duyarlılık etiketleri, bilgi güvenliği politikasını kâğıttan çıkarıp her belgenin üzerine yazar. Az sayıda, anlaşılır etiketle başlayın; önce yalnızca sınıflandırma ve işaretleme kullanın, şifrelemeyi gerçekten gereken etiketlere ekleyin. Kullanıcılar alıştıkça DLP ve saklama ilkelerini bu etiketlere bağlayarak bilgi korumanın diğer katmanlarını kolayca inşa edebilirsiniz.