PowerShell’de Karma Tablolar (Hashtable), [ordered] Sözlükler ve PSCustomObject
Anahtar-değer çiftleriyle hızlı arama yapmak, ayarları tek yerde tutmak ve rapor nesneleri oluşturmak için hashtable, sıralı sözlük ve PSCustomObject kullanımını gerçek senaryolarla anlattık.
![PowerShell'de Karma Tablolar (Hashtable), [ordered] Sözlükler ve PSCustomObject](https://teknoedu.com/wp-content/uploads/2026/11/powershell-hashtable-ordered-sozluk-pscustomobject.jpg)
Bir listedeki öğeyi bulmak için tüm listeyi taramak yerine doğrudan anahtarıyla çağırabilseydiniz? Karma tablolar (hashtable) tam olarak bunu yapar. PowerShell’de hashtable’lar ayar dosyalarından splatting’e, hızlı arama tablolarından rapor nesnelerine kadar her yerde karşınıza çıkar. Bu yazıda hashtable’ı, sıralı sözlüğü ([ordered]) ve onların yakın akrabası PSCustomObject‘i ele alıyoruz.
Hashtable oluşturmak
$ogrenci = @{
Ad = "Elif"
Sinif = "10-B"
Numara = 1453
}
Değerlere iki şekilde erişebilirsiniz:
$ogrenci["Ad"] # Elif
$ogrenci.Sinif # 10-B
Anahtarlar varsayılan olarak büyük/küçük harfe duyarsızdır; $ogrenci.ad ile $ogrenci.AD aynı değeri döndürür.
Ekleme, güncelleme ve silme
$ogrenci["Eposta"] = "elif@okul.k12.tr" # yoksa ekler, varsa günceller
$ogrenci.Add("Veli", "Mehmet Bey") # anahtar varsa HATA verir
$ogrenci.Remove("Veli")
$ogrenci.ContainsKey("Eposta") # True
$ogrenci.Count
$ogrenci.Keys
$ogrenci.Values
Add() metodu aynı anahtar ikinci kez eklenmeye çalışıldığında hata fırlatır. Yinelenen kayıtları yakalamak istiyorsanız bu davranış işinize yarar; sessizce üzerine yazmak istiyorsanız köşeli parantezli atamayı kullanın.
Hashtable üzerinde döngü
Hashtable doğrudan foreach ile gezildiğinde beklenen sonucu vermez; GetEnumerator() kullanmalısınız:
foreach ($kayit in $ogrenci.GetEnumerator()) {
"{0,-8}: {1}" -f $kayit.Key, $kayit.Value
}
# Anahtara göre sıralı
$ogrenci.GetEnumerator() | Sort-Object Name
Döngü sırasında aynı hashtable’ı değiştirmeye çalışırsanız “Collection was modified” hatası alırsınız. Çözüm, anahtarların bir kopyası üzerinde dönmektir:
foreach ($anahtar in @($ayarlar.Keys)) {
if ($null -eq $ayarlar[$anahtar]) { $ayarlar.Remove($anahtar) }
}
Sıra önemliyse: [ordered]
Normal hashtable eklediğiniz sırayı korumaz. Ekrana yazdırdığınızda veya CSV’ye dönüştürdüğünüzde sütunların karışık gelmesi bu yüzdendir. [ordered] öneki, ekleme sırasını koruyan bir OrderedDictionary oluşturur:
$ayar = [ordered]@{
Sunucu = "srv-dosya01"
Paylasim = "Raporlar"
Gun = 30
}
$ayar[0] # indeksle de erişilebilir: srv-dosya01
[ordered] yalnızca bir hashtable sabitinin hemen önüne yazılabilir; [ordered]$degisken şeklinde mevcut bir hashtable’ı dönüştüremezsiniz.
Hızlı arama tablosu (lookup) kalıbı
Hashtable’ın asıl gücü hızdır. 5.000 öğrencilik bir listede her seferinde Where-Object ile arama yapmak yerine bir kez arama tablosu oluşturun:
$ogrenciler = Import-Csv .\ogrenciler.csv
$tablo = @{}
foreach ($o in $ogrenciler) { $tablo[$o.Numara] = $o }
# Artık anında erişim
$tablo["1453"].AdSoyad
Aynı şeyi Group-Object ile tek satırda da yapabilirsiniz:
$siniflaraGore = $ogrenciler | Group-Object Sinif -AsHashTable -AsString
$siniflaraGore["10-B"] # 10-B'deki tüm öğrenciler
-AsString parametresi anahtarları metne dönüştürür; böylece anahtar türü uyuşmazlığı yüzünden boş sonuç alma sorunu yaşamazsınız.
İki listeyi karşılaştırma işi de bu kalıpla çok hızlanır. Örneğin bir CSV’deki kullanıcıların hangilerinin sistemde olmadığını bulmak için önce sistemdeki listeyi hashtable’a alın, sonra CSV’deki her kaydı ContainsKey() ile kontrol edin.
İç içe hashtable’lar ile yapılandırma
Betik ayarlarını tek bir yapı içinde tutmak bakımı kolaylaştırır:
$yapilandirma = @{
Ortam = "Test"
Yollar = @{
Kaynak = "D:\Veri"
Hedef = "\\srv-yedek\Arsiv"
}
Bildirim = @{
Aktif = $true
Alicilar = @("bt@okul.k12.tr", "mudur@okul.k12.tr")
}
}
$yapilandirma.Yollar.Hedef
$yapilandirma.Bildirim.Alicilar[0]
Bu yapıyı ayrı bir .psd1 dosyasında saklayıp Import-PowerShellDataFile ile okuyabilirsiniz. Böylece betik koduna dokunmadan ayarları değiştirmek mümkün olur:
$yapilandirma = Import-PowerShellDataFile -Path "$PSScriptRoot\ayarlar.psd1"
PSCustomObject: Rapor satırları için
Hashtable veri tutmak için harikadır, ama Export-Csv, Format-Table veya ConvertTo-Json gibi komutlara “satır” göndermek istediğinizde PSCustomObject daha uygundur:
$rapor = foreach ($o in $ogrenciler) {
[pscustomobject]@{
Numara = $o.Numara
AdSoyad = $o.AdSoyad
Ortalama = [math]::Round(([double]$o.Vize * 0.4 + [double]$o.Final * 0.6), 2)
Durum = if (([double]$o.Vize * 0.4 + [double]$o.Final * 0.6) -ge 50) { "Geçti" } else { "Kaldı" }
}
}
$rapor | Export-Csv .\sonuc.csv -NoTypeInformation -Encoding utf8
[pscustomobject]@{...} yazımı özellik sırasını otomatik olarak korur; ayrıca [ordered] yazmanız gerekmez.
Hashtable ile PSCustomObject arasındaki temel farklar:
| Özellik | Hashtable | PSCustomObject |
|---|---|---|
| Sıra | Korunmaz ([ordered] hariç) |
Korunur |
| Anahtar/özellik ekleme | $h["Yeni"] = 1 |
Add-Member veya Select-Object |
| Arama hızı | Çok hızlı | Arama için uygun değil |
| Tablo/CSV çıktısı | Uygun değil | Doğal olarak uygun |
| Splatting | Evet | Hayır |
Mevcut bir nesneye sonradan özellik eklemek için:
$nesne | Add-Member -NotePropertyName Kontrol -NotePropertyValue (Get-Date)
Hashtable’ları birleştirmek ve dönüştürmek
Varsayılan ayarlarla kullanıcının verdiği ayarları birleştirmek sık karşılaşılan bir ihtiyaçtır. İki hashtable + operatörüyle birleştirilebilir; ancak aynı anahtar her ikisinde de varsa hata alırsınız. Üzerine yazarak birleştirmek için küçük bir döngü yeterlidir:
$varsayilan = @{ Gun = 30; Sikistir = $true; Hedef = "D:\Arsiv" }
$kullanici = @{ Gun = 7 }
$sonAyar = $varsayilan.Clone()
foreach ($k in $kullanici.Keys) { $sonAyar[$k] = $kullanici[$k] }
$sonAyar.Gun # 7
Clone() metodu yüzeysel (shallow) bir kopya oluşturur. İç içe hashtable’lar kopyalanmaz, referansları paylaşılır; iç içe yapılarda bunu aklınızda tutun.
Hashtable’ı JSON’a dönüştürmek de kolaydır ve ayarları bir web servisine göndermek ya da dosyaya kaydetmek için kullanılır:
$yapilandirma | ConvertTo-Json -Depth 5 | Set-Content .\ayar.json -Encoding utf8
PowerShell 6 ve sonrasında JSON’u tekrar hashtable olarak okumak için ConvertFrom-Json -AsHashtable kullanabilirsiniz.
Hashtable’ın bir başka yaygın kullanımı da splatting’dir: bir komutun parametrelerini hashtable içinde toplayıp @degisken şeklinde aktarırsınız. Bu konu ayrı bir yazıyı hak ettiği için burada yalnızca küçük bir örnek verelim:
$parametreler = @{ Path = "C:\Temp"; Filter = "*.log"; Recurse = $true }
Get-ChildItem @parametreler
Sık yapılan hatalar
- Hashtable’ı
Export-Csv‘ye doğrudan göndermek (anahtarlar yerine nesnenin iç özellikleri yazılır). - Sıralı çıktı beklerken
[ordered]kullanmamak. - Döngü sırasında hashtable’ı değiştirmek.
- Sayısal anahtarla ekleyip metin anahtarla aramak (
$h[1]ile$h["1"]farklı anahtarlardır).
İpucu: Büyük/küçük harfe duyarlı bir sözlük gerekiyorsa .NET’in genel sözlüğünü kullanabilirsiniz:
[System.Collections.Generic.Dictionary[string,int]]::new(). Bu yapı aynı zamanda anahtar ve değer türlerini sabitler.
Sonuç
Hashtable, PowerShell’de verimli betik yazmanın gizli kahramanıdır. Ayarları bir arada tutmak için iç içe hashtable, ekran ve dosya çıktısında düzenli sütunlar için [ordered] ya da PSCustomObject, büyük listelerde hızlı arama için de lookup tablosu kalıbını kullanın. Bu üç alışkanlık, betiklerinizi hem daha hızlı hem de daha okunaklı yapacaktır.


