Excel Power Query ile Veri Temizleme: Her Ay Aynı İşi Elle Yapmaya Son
Her ay gelen dağınık CSV dosyasını elle temizlemekten yoruldunuz mu? Power Query adımlarınızı kaydeder, bir sonraki ay tek tıkla tekrarlar. Klasör birleştirme, sütun bölme, özetten çıkarma ve sorgu birleştirmeyi örnekle anlattık.

Muhasebe sisteminden her ay bir CSV dosyası indiriyorsunuz. Başlıklar ikinci satırda, tarihler metin olarak gelmiş, isimlerin sonunda boşluklar var, aylar sütunlara dağılmış. Her ay aynı temizliği elle yapıyor, yarım saatinizi kaybediyorsunuz. Tanıdık geldi mi?
Power Query, Excel’in içinde yerleşik gelen bir veri hazırlama aracıdır. Yaptığınız her temizlik adımını kaydeder ve bir sonraki sefer Yenile dediğinizde aynı adımları yeni veriye otomatik uygular. Bu yazıda Power Query’nin mantığını, en sık kullanılan dönüşümleri ve gerçek hayattan örnekleri ele alıyoruz.
Power Query nerede ve nasıl çalışır?
Power Query, Excel’de Veri sekmesindeki Veri Al ve Dönüştür grubunda yer alır. Mantığı üç adımdan oluşur:
- Bağlan: Veriyi bir kaynaktan alırsınız (Excel dosyası, CSV, klasör, web sayfası, veritabanı, SharePoint listesi vb.).
- Dönüştür: Power Query Düzenleyicisi’nde temizlik adımlarını uygularsınız.
- Yükle: Sonucu bir Excel tablosuna, özet tabloya ya da yalnızca veri modeline yüklersiniz.
En önemli kavram Uygulanan Adımlar listesidir. Düzenleyicinin sağ tarafındaki bu liste, yaptığınız her işlemi sırayla kaydeder. Bir adıma tıklayarak verinin o andaki halini görebilir, yanlış bir adımı silebilir ya da dişli simgesiyle ayarlarını değiştirebilirsiniz. Kaynak veri hiçbir zaman değişmez; Power Query her yenilemede adımları baştan uygular.
İlk sorgu: Dağınık bir CSV dosyasını temizlemek
Örnek olarak bir satış CSV dosyasını temizleyelim.
- Veri > Veri Al > Dosyadan > Metin/CSV’den komutuyla dosyayı seçin.
- Önizleme penceresinde Verileri Dönüştür düğmesine tıklayın (doğrudan “Yükle” demeyin).
- Power Query Düzenleyicisi açılır.
Şimdi tipik temizlik adımlarını uygulayalım:
| Sorun | Power Query çözümü |
|---|---|
| İlk satırlar açıklama içeriyor | Giriş > Satırları Kaldır > Üst Satırları Kaldır |
| Başlıklar veri satırında | Giriş > İlk Satırı Üst Bilgi Olarak Kullan |
| İsimlerde fazladan boşluk | Sütunu seç > Dönüştür > Biçim > Kırp |
| Büyük/küçük harf karmaşası | Dönüştür > Biçim > Her Sözcüğün İlk Harfi Büyük |
| Boş satırlar | Giriş > Satırları Kaldır > Boş Satırları Kaldır |
| Yinelenen kayıtlar | Giriş > Satırları Kaldır > Yinelenenleri Kaldır |
| “Ad Soyad” tek sütunda | Giriş > Sütunu Böl > Sınırlayıcıya Göre |
| Hatalı değerler | Giriş > Satırları Kaldır > Hataları Kaldır |
Menü adları sürüme göre küçük farklılıklar gösterebilir, ancak komutların yeri genel olarak Giriş, Dönüştür ve Sütun Ekle sekmeleridir.
Veri türleri ve bölge ayarı tuzağı
Power Query’de her sütunun bir veri türü vardır (sütun başlığındaki küçük simge: metin, tam sayı, ondalık sayı, tarih…). Türkiye’de en sık karşılaşılan sorun, ondalık ayırıcı ve tarih biçimidir. Bir sistemden “1,234.56” biçiminde (İngilizce) gelen sayılar Türkçe ayarlı bir bilgisayarda yanlış yorumlanabilir.
Çözüm: Sütun başlığındaki tür simgesine sağ tıklayın ve Tür Değiştir > Yerel Ayarı Kullanarak seçeneğini kullanın. Veri türünü “Ondalık Sayı”, yerel ayarı da verinin geldiği bölge olarak (ör. İngilizce (ABD)) seçin. Power Query sayıyı doğru okur, Excel’e yüklerken sizin bölge ayarınıza göre gösterir.
Klasördeki tüm dosyaları tek tabloda birleştirmek
Power Query’nin “vay be” dedirten özelliği budur. Her ay ayrı bir dosya geliyorsa:
- Tüm aylık dosyaları aynı klasöre koyun (ör.
Satislar\2026). Dosyaların sütun yapısı aynı olmalı. - Veri > Veri Al > Dosyadan > Klasörden komutunu seçin ve klasörü gösterin.
- Açılan pencerede Birleştir > Verileri Birleştir ve Dönüştür seçeneğini seçin.
- Örnek dosya olarak ilk dosyayı ve ilgili sayfayı/tabloyu seçin.
Power Query tüm dosyaları alt alta ekler ve her satırın hangi dosyadan geldiğini gösteren bir Source.Name sütunu ekler. Bu sütundan ay bilgisini çıkarmak için Sütunu Böl ya da Sütun Ekle > Örneklerden Sütun özelliğini kullanabilirsiniz.
Gelecek ay ne yapacaksınız? Yeni dosyayı klasöre atıp Excel’de Veri > Tümünü Yenile diyeceksiniz. Hepsi bu.
İpucu: Dosyalar OneDrive ya da SharePoint’te duruyorsa yerel eşitlenmiş klasör yerine SharePoint Klasöründen bağlayıcısını kullanmak, dosyayı başka bir bilgisayarda açan kişinin de yenileme yapabilmesini kolaylaştırır.
Özetten çıkarma (Unpivot): Yatay veriyi dikey yapmak
Pek çok rapor “insan okuması için” hazırlanır: Ürünler satırlarda, aylar sütunlarda.
| Ürün | Ocak | Şubat | Mart |
|---|---|---|---|
| Dizüstü | 120 | 95 | 140 |
| Monitör | 80 | 110 | 70 |
Bu yapı özet tablo ve grafik için uygun değildir. Power Query’de:
- “Ürün” sütununu seçin.
- Dönüştür > Sütunların Özetini Kaldır > Diğer Sütunların Özetini Kaldır komutunu seçin.
Sonuç: Ürün | Öznitelik | Değer biçiminde üç sütunlu, uzun bir tablo. Sütun adlarını “Ay” ve “Adet” olarak değiştirin. “Diğer sütunlar” seçeneğinin güzelliği şudur: Gelecekte “Nisan” sütunu eklendiğinde sorgu bozulmaz, yeni ay da otomatik olarak dahil edilir.
Sorguları birleştirme ve ekleme
Power Query’de iki temel birleştirme işlemi vardır:
- Sorguları Ekle (Append): Aynı yapıdaki iki tabloyu alt alta koyar. Örneğin “2025 Satışları” ve “2026 Satışları”.
- Sorguları Birleştir (Merge): İki tabloyu ortak bir sütun üzerinden yan yana eşleştirir. Örneğin satış tablosuna ürün kodu üzerinden ürün kategorisini getirmek. Bu, DÜŞEYARA ya da XLOOKUP’ın Power Query’deki karşılığıdır, ancak yüz binlerce satırda bile formül yükü oluşturmaz.
Birleştir penceresinde Birleştirme Türü seçimi önemlidir. “Sol Dış” (ilk tablodaki tüm satırlar, ikinciden eşleşenler) en sık kullanılandır. “Sol Karşıt” ise eşleşmeyen kayıtları bulmak için mükemmeldir: “Satışı olan ama ürün listesinde olmayan kodlar hangileri?”
Arka planda ne oluyor? M dili
Power Query’de tıkladığınız her adım arka planda M adlı bir dilde koda dönüşür. Görünüm > Gelişmiş Düzenleyici ile kodu görebilirsiniz. Basit bir sorgu şöyle görünür:
let
Kaynak = Excel.CurrentWorkbook(){[Name="Satislar"]}[Content],
TurDegisti = Table.TransformColumnTypes(Kaynak, {{"Tarih", type date}, {"Tutar", type number}}),
Kirpildi = Table.TransformColumns(TurDegisti, {{"Temsilci", Text.Trim, type text}}),
Filtrelendi = Table.SelectRows(Kirpildi, each [Tutar] > 0)
in
Filtrelendi
M öğrenmek zorunda değilsiniz; arayüz işlerin büyük çoğunluğunu halleder. Ancak adımları okuyabilmek, hata ayıklarken çok işe yarar. Adım adlarını Türkçe ve anlamlı vermek (sağ tık > Yeniden Adlandır) sorguyu aylar sonra açtığınızda hayat kurtarır.
Sık yapılan hatalar
“Sütun bulunamadı” hatası: Kaynak dosyada bir sütunun adı değiştiyse, o sütuna başvuran adım hata verir. Kaynak sistemden gelen sütun adlarını sabit tutun ya da hata veren adımı düzenleyin.
Otomatik “Değiştirilen Tür” adımı: Power Query, dosyayı ilk açtığınızda sütun türlerini tahmin eden bir adım ekler. Bu adım tüm sütun adlarını sabit olarak içerir. Sütun yapısı değişebilen kaynaklarda bu otomatik adımı silip türleri temizlik sonunda kendiniz belirlemek daha sağlamdır.
Dosya yolu başka bilgisayarda çalışmıyor: Masaüstündeki bir dosyaya bağlanan sorgu, dosyayı açan meslektaşınızda çalışmaz. Paylaşılan konumları kullanın ya da kaynak yolunu bir parametreye taşıyın.
Çok yavaş yenileme: Gereksiz sütunları sorgunun en başında kaldırın ve filtreleri mümkün olduğunca erken uygulayın. Ne kadar az veri taşınırsa yenileme o kadar hızlı olur.
Sonuç
Power Query, “her ay aynı temizliği elle yapma” alışkanlığını bitiren bir araçtır. Bir kez kurarsınız, sonra yalnızca Yenile’ye basarsınız. Başlamak için en iyi aday, düzenli olarak gelen ve her seferinde elle düzelttiğiniz bir dosyadır. İlk sorgunuzu kurduğunuzda kazandığınız zamanı hesaplayın; büyük olasılıkla Power Query öğrenmek için harcadığınız süreyi ilk iki ayda geri kazanacaksınız.


