AD CS ile Kurumsal Sertifika Yetkilisi: İki Katmanlı PKI, Şablonlar ve Otomatik Kayıt
Wi-Fi'da sertifikalı kimlik doğrulama, kurum içi sitelerde HTTPS, akıllı kart ve VPN... Hepsinin ortak noktası sağlam bir PKI. Active Directory Sertifika Hizmetleri ile iki katmanlı yapıyı, şablonları ve otomatik kaydı anlattık.

Active Directory Sertifika Hizmetleri (AD CS), kurumunuzun kendi sertifika yetkilisini (CA) işletmesini sağlayan Windows Server rolüdür. Kurum içi web sitelerine HTTPS sertifikası vermek, kablosuz ağda 802.1X kimlik doğrulaması yapmak, VPN istemcilerini doğrulamak, e-posta imzalamak ya da betikleri imzalamak gibi pek çok senaryonun arkasında bir PKI (Ortak Anahtar Altyapısı) bulunur.
AD CS kurmak teknik olarak kolaydır; zor olan, yıllarca sorunsuz çalışacak ve güvenli kalacak bir yapı tasarlamaktır. Bu yazıda tasarım kararlarını, kurulum adımlarını, sertifika şablonlarını ve otomatik kaydı ele alıyoruz.
Temel kavramlar
| Kavram | Açıklama |
|---|---|
| Kök CA | Güven zincirinin en üstü; kendi sertifikasını kendisi imzalar |
| Alt (verici) CA | Kök CA tarafından imzalanır, son kullanıcılara sertifika verir |
| Kurumsal CA | AD ile tümleşiktir, şablonları ve otomatik kaydı kullanır |
| Tek başına CA | AD gerektirmez, istekler genellikle elle onaylanır |
| CRL | İptal edilmiş sertifikaların listesi |
| AIA | İstemcilerin CA sertifikasını indirebileceği konum |
| Sertifika şablonu | Verilecek sertifikanın amacı, süresi ve kimlerin alabileceği tanımı |
Tasarım: Neden iki katmanlı yapı?
En basit kurulum, tek bir kurumsal kök CA kurmaktır. Bu laboratuvar için yeterli olabilir ama üretimde önerilmez: kök CA’nın özel anahtarı ağa bağlı, sürekli çalışan bir sunucuda durur ve ele geçirilirse tüm güven zinciri çöker.
Önerilen yapı iki katmanlı PKI’dir:
Çevrimdışı Kök CA (tek başına, etki alanına üye değil, çoğu zaman kapalı)
│ imzalar
▼
Kurumsal Verici CA (etki alanı üyesi, şablonlar ve otomatik kayıt)
│ verir
▼
Kullanıcı, bilgisayar, web sunucusu sertifikaları
- Kök CA yalnızca alt CA sertifikasını imzalamak ve CRL’sini yenilemek için açılır. Geri kalan zamanda kapalı tutulur, mümkünse şifrelenmiş ve fiziksel olarak korunur.
- Verici CA günlük işleri yapar. Ele geçirilirse kök CA ile iptal edilip yeniden kurulabilir.
Geçerlilik süreleri
Tipik bir planlama örneği şöyle olabilir: kök CA sertifikası uzun süreli (ör. 10-20 yıl), verici CA sertifikası bunun yaklaşık yarısı, son kullanıcı sertifikaları ise 1-2 yıl. Bir CA, kendi sertifikasının geçerlilik süresinden daha uzun süreli sertifika veremez. Bu nedenle süreleri baştan planlayın.
CRL ve AIA konumlarını planlayın
Sertifikayı doğrulayan istemci, iptal listesine (CRL) ulaşamazsa doğrulama başarısız olabilir. Bu, AD CS sorunlarının en yaygın nedenidir. Öneriler:
- CRL ve AIA için HTTP konumu yayımlayın (ör.
http://pki.okul.local/CertEnroll/). HTTP konumları etki alanı dışındaki cihazlar ve farklı ağlar için de erişilebilirdir. - Çevrimdışı kök CA’nın CRL’si, verici CA sunucusundaki veya web sunucusundaki bu konuma elle kopyalanır. Kök CRL’sinin süresi dolmadan önce yenilemeyi takvime yazın. Unutulan bir kök CRL’si, altındaki tüm sertifikaların doğrulanamamasına yol açabilir.
- Bu ayarları CA sertifikaları verilmeden önce yapın; çünkü konumlar verilen sertifikaların içine yazılır.
Kurulum adımları
1. Çevrimdışı kök CA
Etki alanına katılmamış bir sunucuda (genellikle sanal makine):
Install-WindowsFeature ADCS-Cert-Authority -IncludeManagementTools
Install-AdcsCertificationAuthority -CAType StandaloneRootCA `
-CACommonName "Okul Kok CA" `
-KeyLength 4096 -HashAlgorithmName SHA256 `
-CryptoProviderName "RSA#Microsoft Software Key Storage Provider" `
-ValidityPeriod Years -ValidityPeriodUnits 20
Ardından CA özelliklerindeki Uzantılar sekmesinden CDP ve AIA konumlarını HTTP adreslerinizle düzenleyin ve kök CA sertifikasını AD’ye yayımlayın (etki alanındaki bir makineden certutil -dspublish ile).
2. Kurumsal verici CA
Etki alanı üyesi bir sunucuda:
Install-WindowsFeature ADCS-Cert-Authority, ADCS-Web-Enrollment -IncludeManagementTools
Install-AdcsCertificationAuthority -CAType EnterpriseSubordinateCA `
-CACommonName "Okul Verici CA" `
-KeyLength 4096 -HashAlgorithmName SHA256 `
-CryptoProviderName "RSA#Microsoft Software Key Storage Provider"
Bu adım bir istek dosyası (.req) üretir. Dosyayı çevrimdışı kök CA’ya taşıyıp orada onaylayın, imzalanan sertifikayı ve kök CA’nın CRL’sini geri getirip verici CA’ya yükleyin ve hizmeti başlatın.
İpucu: Web Kayıt (Web Enrollment) bileşenini yalnızca gerçekten ihtiyaç varsa kurun. Kurulursa HTTPS ile ve doğru kimlik doğrulama ayarlarıyla çalıştırılmalıdır; bilinen saldırı tekniklerinde HTTP üzerinden çalışan kayıt uç noktaları hedef alınmıştır.
Sertifika şablonları
Kurumsal CA’nın asıl gücü şablonlardır. Sertifika Şablonları konsolunda (certtmpl.msc) hazır şablonları doğrudan düzenlemek yerine çoğaltıp kendi şablonunuzu oluşturun.
Bir şablonda gözden geçirmeniz gereken başlıca sekmeler:
- Genel: Şablon adı, geçerlilik süresi, yenileme süresi
- Uyumluluk: CA ve istemci sürümleri (modern bir ortamda yüksek düzey seçmek yeni özellikleri açar)
- İstek İşleme: Özel anahtarın dışa aktarılabilir olup olmadığı
- Konu Adı: Konunun AD’den mi oluşturulacağı, yoksa istekte mi sağlanacağı
- Uzantılar: Uygulama ilkeleri (ör. Sunucu Kimlik Doğrulaması, İstemci Kimlik Doğrulaması)
- Güvenlik: Hangi grupların Kaydol ve Otomatik Kaydol iznine sahip olduğu
Şablonu oluşturduktan sonra CA konsolunda Sertifika Şablonları > Yeni > Verilecek Sertifika Şablonu yoluyla yayımlamayı unutmayın; aksi halde şablon var ama kullanılamaz durumda olur.
Şablon güvenliğine dikkat
AD CS, son yıllarda saldırganların etki alanı yöneticisi yetkisi elde etmek için sıkça kötüye kullandığı bir hedef haline geldi. En kritik yanlış yapılandırma şudur: Konu adının istekte sağlanmasına izin veren, istemci kimlik doğrulaması için kullanılabilen ve geniş bir gruba (ör. Domain Users) kayıt izni veren bir şablon. Bu kombinasyon, sıradan bir kullanıcının başka biri adına sertifika almasına imkân tanıyabilir.
Kontrol listesi:
- “İstekte sağla” seçeneği yalnızca gerçekten gereken şablonlarda ve dar bir grup için açık
- Bu tür şablonlarda CA yöneticisi onayı zorunlu
- Kayıt izinleri en az ayrıcalık ilkesine göre verilmiş
- Kullanılmayan şablonlar CA’dan kaldırılmış
- Şablon ve CA izinleri düzenli olarak denetleniyor
Otomatik kayıt (autoenrollment)
Otomatik kayıt, kullanıcıların ve bilgisayarların uygun şablonlardan sertifikalarını kendiliğinden almasını ve süresi dolmadan yenilemesini sağlar. Grup İlkesi ile açılır:
Bilgisayar Yapılandırması > İlkeler > Windows Ayarları > Güvenlik Ayarları > Ortak Anahtar İlkeleri > Sertifika Hizmetleri İstemcisi – Otomatik Kayıt
Yapılandırma modelini Etkin yapın ve “Süresi dolan sertifikaları yenile…” ile “Sertifika şablonlarını kullanan sertifikaları güncelleştir” seçeneklerini işaretleyin. Aynı ayar kullanıcı yapılandırması altında da bulunur.
Otomatik kaydın çalışması için şablonda ilgili gruba hem Kaydol hem Otomatik Kaydol izni verilmelidir. Test etmek için istemcide:
gpupdate /force
certutil -pulse
Get-ChildItem Cert:\LocalMachine\My | Select-Object Subject, NotAfter, Issuer
Sağlık takibi
- Kurumsal PKI konsolu (
pkiview.msc): CA sertifikalarının, CRL’lerin ve AIA konumlarının erişilebilirliğini ve süre durumunu tek ekranda gösterir. - Sertifika doğrulama:
certutil -verify -urlfetch sertifika.cerkomutu, zincirdeki her CRL ve AIA konumuna gerçekten erişilip erişilemediğini test eder. - Yedekleme: CA veritabanını ve özel anahtarı düzenli olarak yedekleyin (
Backup-CARoleServiceveya CA konsolundaki yedekleme sihirbazı). Özel anahtar yedeği son derece hassastır; güçlü parolayla ve güvenli konumda saklayın.
Sonuç
AD CS, kurum içi güvenliğin sessiz ama kritik bir bileşenidir. İki katmanlı yapı, baştan planlanmış CRL/AIA konumları, kontrollü şablonlar ve otomatik kayıt; hem yönetimi kolay hem de güvenli bir PKI’nin temel taşlarıdır. Kurulumdan sonra işi bitmiş saymayın: kök CRL yenileme tarihlerini takvime ekleyin, şablon izinlerini düzenli denetleyin ve CA yedeklerinizi test edin.


