info@teknoedu.com
Microsoft 365

Excel’de Tarih ve Saat Hesaplamaları: İş Günü, Vade, Yaş ve Mesai Formülleri

Vade tarihi, iki tarih arasındaki iş günü, çalışanın kıdemi ya da haftalık mesai toplamı... Excel'in tarihleri nasıl sakladığını anlayıp en kullanışlı tarih ve saat fonksiyonlarını gerçek örneklerle öğrenin.

Excel'de Tarih ve Saat Hesaplamaları: İş Günü, Vade, Yaş ve Mesai Formülleri

Excel’de en çok kafa karıştıran konulardan biri tarihlerdir. Bir hücreye “05.12.2026” yazarsınız, başka bir hücreye kopyaladığınızda “46361” gibi bir sayı görürsünüz. Saatleri toplarsınız, 30 saat yerine 6:00 çıkar. İki tarih arasındaki iş gününü hesaplamak için takvim açıp parmakla saymaya başlarsınız.

Bu yazıda önce Excel’in tarih ve saatleri arka planda nasıl tuttuğunu açıklıyor, ardından iş hayatında en sık ihtiyaç duyulan tarih ve saat hesaplamalarını örnek formüllerle gösteriyoruz.

Not: Formüller İngilizce fonksiyon adlarıyla ve virgül ayırıcıyla yazılmıştır. Türkçe Excel’de bilinen karşılıklar parantez içinde verildi; Türkçe sürümde bağımsız değişken ayırıcısı olarak noktalı virgül (;) kullanılır.

Excel tarihleri nasıl saklar?

Excel’de her tarih aslında bir seri numarasıdır. Windows’taki varsayılan sistemde 1 Ocak 1900 tarihi 1 numarasıdır ve her gün bir artar. Gördüğünüz “05.12.2026” yalnızca bu sayının biçimlendirilmiş hâlidir.

Saat ise bir günün kesridir: 12:00 = 0,5; 06:00 = 0,25. Dolayısıyla “05.12.2026 12:00” değeri, tarih seri numarası artı 0,5’tir.

Bu mantığın pratik sonuçları:

  • İki tarihi birbirinden çıkarırsanız aradaki gün sayısını elde edersiniz: =B2-A2
  • Bir tarihe sayı eklerseniz o kadar gün ilerlersiniz: =A2+30
  • Tarihleri sıralamak, filtrelemek ve karşılaştırmak sorunsuz çalışır, tabii gerçekten tarih olarak girildilerse.

Tarih mi, metin mi?

Başka bir sistemden gelen tarihler çoğu zaman metin olarak gelir. Bunu anlamanın en kolay yolu hizalamaya bakmaktır: varsayılan olarak sayılar ve tarihler sağa, metinler sola yaslanır. =ISNUMBER(A2) formülü de tarih hücresi için TRUE döndürmelidir. Metin tarihleri dönüştürmek için Veri > Metni Sütunlara Dönüştür sihirbazının son adımında sütun türü olarak “Tarih” ve uygun sırayı (GAY) seçebilir ya da Power Query kullanabilirsiniz.

Temel tarih fonksiyonları

Fonksiyon Ne yapar? Örnek
TODAY() (BUGÜN) Bugünün tarihi =TODAY()
NOW() Şu anki tarih ve saat =NOW()
DATE(yıl, ay, gün) Parçalardan tarih oluşturur =DATE(2026,12,5)
YEAR, MONTH, DAY Tarihten yıl, ay, gün alır =YEAR(A2)
WEEKDAY(tarih, 2) Haftanın günü (Pazartesi=1) =WEEKDAY(A2,2)
ISOWEEKNUM(tarih) ISO hafta numarası =ISOWEEKNUM(A2)

TODAY ve NOW her hesaplamada yenilenir. Bir kaydın oluşturulma anını sabitlemek istiyorsanız formül yerine kısayol kullanın: Ctrl+; bugünün tarihini, Ctrl+Shift+; şu anki saati sabit değer olarak yazar.

Vade ve ay sonu hesaplamaları

Bir sözleşmenin başlangıç tarihine 6 ay eklemek için A2+180 yazmak yanlıştır; aylar farklı uzunluktadır. Doğru fonksiyon EDATE‘tir (SERİTARİH):

=EDATE(A2, 6)      → 6 ay sonrası
=EDATE(A2, -1)     → 1 ay öncesi

Ayın son gününü bulmak için EOMONTH (SERİAY):

=EOMONTH(A2, 0)    → A2'nin bulunduğu ayın son günü
=EOMONTH(A2, 0)+1  → Sonraki ayın ilk günü
=EOMONTH(A2, -1)+1 → A2'nin bulunduğu ayın ilk günü

Son satırdaki kalıp, raporlarda “ay başı” sütunu oluşturmak için çok kullanışlıdır; özet tablolarda ay bazında gruplama yaparken temiz bir anahtar sağlar.

İş günü hesaplamaları

İki tarih arasındaki iş günü sayısı

NETWORKDAYS (TAMİŞGÜNÜ) iki tarih arasındaki Pazartesi-Cuma günlerini sayar; başlangıç ve bitiş günlerini dahil eder. Üçüncü bağımsız değişken olarak tatil listesini verebilirsiniz:

=NETWORKDAYS(A2, B2, Tatiller)

Burada Tatiller, resmî tatil tarihlerini içeren bir aralığa verilmiş addır. Bir sayfada her yılın tatil tarihlerini tutup Formüller > Ad Tanımla ile adlandırmak, tüm çalışma kitabında aynı listeyi kullanmanızı sağlar. Yarım gün olan arife günlerini nasıl sayacağınıza kurum kuralınıza göre karar verin.

Farklı hafta sonu düzeni

Cumartesi çalışılan bir işyerinde ya da farklı bir hafta sonu düzeninde NETWORKDAYS.INTL kullanın. Hafta sonunu yedi karakterli bir metinle belirtebilirsiniz; Pazartesi’den başlayarak 1 tatil, 0 iş günü anlamına gelir:

=NETWORKDAYS.INTL(A2, B2, "0000001", Tatiller)   → Yalnızca Pazar tatil

İleri doğru iş günü saymak

“Başvurudan itibaren 10 iş günü içinde” gibi bir son tarih için WORKDAY kullanılır:

=WORKDAY(A2, 10, Tatiller)

Bu formül hafta sonlarını ve tatilleri atlayarak 10. iş gününü verir. Farklı hafta sonu düzeni için WORKDAY.INTL mevcuttur.

Yaş ve kıdem hesaplama

Yaşı (TODAY()-A2)/365 ile hesaplamak artık yıllar yüzünden zaman zaman hatalı sonuç verir. Bunun için Excel’in belgelenmiş ama formül önerilerinde görünmeyen DATEDIF fonksiyonu kullanılabilir:

=DATEDIF(A2, TODAY(), "y")    → Tam yıl
=DATEDIF(A2, TODAY(), "ym")   → Yıldan artan ay

İkisini birleştirerek “12 yıl 4 ay” gibi bir kıdem metni oluşturabilirsiniz:

=DATEDIF(A2,TODAY(),"y") & " yıl " & DATEDIF(A2,TODAY(),"ym") & " ay"

Microsoft’un kendi belgelerinde de belirtildiği gibi "md" birimi bazı durumlarda hatalı sonuç verebilir; gün hesabında dikkatli olun. Alternatif olarak tam yıl için YEARFRAC fonksiyonunun tamsayı kısmı da kullanılabilir.

Saat hesaplamaları ve mesai toplamı

Giriş ve çıkış saatleri arasındaki süre basit bir çıkarmadır: =C2-B2. Sorunlar iki noktada çıkar.

24 saati aşan toplamlar: Haftalık mesaiyi topladığınızda 42 saat yerine 18:00 görürseniz hata formülde değil biçimdedir. Hücreye özel sayı biçimi verip saat kodunu köşeli parantez içine alın (İngilizce sürümde [h]:mm). Köşeli parantez, saatin 24’e ulaşınca sıfırlanmamasını sağlar. Biçim kodlarındaki harflerin Excel’in dil ayarına göre değişebileceğini unutmayın.

Gece yarısını geçen vardiyalar: Çıkış saati giriş saatinden küçükse (22:00-06:00) sonuç negatif olur. Çözüm:

=MOD(C2-B2, 1)

Saati ondalık sayıya çevirmek: Ücret hesabında 7:30 süresini 7,5 saate dönüştürmek için 24 ile çarpın: =(C2-B2)*24. Sonucu sayı biçiminde gösterdiğinizden emin olun.

Tarihi metin olarak biçimlendirmek

Rapor başlıklarında “Aralık 2026” gibi bir ifade gerekiyorsa TEXT fonksiyonu kullanılabilir. Ancak biçim kodları dile bağlıdır: İngilizce Excel’de ay adı için "mmmm yyyy" kullanılırken Türkçe Excel’de farklı kodlar gerekebilir. Paylaşılan dosyalarda TEXT yerine hücreye özel tarih biçimi vermek daha güvenlidir; çünkü hücre biçimi her dilde doğru görüntülenir.

Sık yapılan hatalar

  • Ay ve günün yer değiştirmesi: “03.04.2026” bazı sistemlerde 4 Mart olarak yorumlanabilir. Dışarıdan gelen veride birkaç örneği DAY ve MONTH ile kontrol edin.
  • #DEĞER! hatası: Formüldeki tarihlerden biri metindir.
  • Tatil listesinde metin tarih: NETWORKDAYS tatilleri görmezden gelir ama hata vermez. Listedeki tarihlerin gerçekten tarih olduğunu doğrulayın.
  • TODAY ile arşiv rapor: Geçmiş bir raporu açtığınızda TODAY bugünü gösterir. Arşivlenecek raporlarda tarih hücresini sabit değere dönüştürün.

Sonuç

Excel’de tarih ve saat hesaplamalarının sırrı, bunların aslında sayı olduğunu kavramaktır. Bu bakış açısıyla çıkarma ve toplama işlemleri anlam kazanır; EDATE, EOMONTH, NETWORKDAYS ve WORKDAY gibi fonksiyonlar ise takvimin düzensizliklerini sizin yerinize halleder. Kurumunuz için bir kez tatil listesi hazırlayıp adlandırmak, vade ve süre hesaplarının tümünü güvenilir kılacak en değerli adımdır.